鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶多样性与区系分析

张泽坤,  罗浩本,  刘梦瑶,  梁恒然,  范宗骥

张泽坤, 罗浩本, 刘梦瑶, 等. 鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶多样性与区系分析 [J]. 环境昆虫学报, 2026, 48(3): 813-821. doi: 10.3969/j.issn.1674-0858.2026.03.16
引用本文: 张泽坤, 罗浩本, 刘梦瑶, 等. 鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶多样性与区系分析 [J]. 环境昆虫学报, 2026, 48(3): 813-821. doi: 10.3969/j.issn.1674-0858.2026.03.16
ZHANG Ze-Kun, LUO Hao-Ben, LIU Meng-Yao, et al. Butterfly diversity and faunal analysis in Dinghushan National Nature Reserve [J]. Journal of Environmental Entomology, 2026, 48(3): 813-821. doi: 10.3969/j.issn.1674-0858.2026.03.16
Citation: ZHANG Ze-Kun, LUO Hao-Ben, LIU Meng-Yao, et al. Butterfly diversity and faunal analysis in Dinghushan National Nature Reserve [J]. Journal of Environmental Entomology, 2026, 48(3): 813-821. doi: 10.3969/j.issn.1674-0858.2026.03.16

鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶多样性与区系分析

doi: 10.3969/j.issn.1674-0858.2026.03.16
基金项目: 

广东省林业局林业草原生态保护恢复资金项目“鼎湖山国家级自然保护区蝶类多样性动态监测(2022)” 

详细信息
    作者简介:

    张泽坤,男,助理工程师,研究方向为生物多样性监测及保护、环境教育,E-mail:zhangzekun@scbg.ac.cn

    通讯作者 Author for correspondence:

    范宗骥,男,高级工程师,研究方向为生物多样性监测及其保护研究,E-mail:fzj@scbg.ac.cn

  • 中图分类号: Q968.1

    文献标识码: A

    文章编号: 1674-0858(2026)03-0813-09

Butterfly diversity and faunal analysis in Dinghushan National Nature Reserve

  • 摘要:
    目的 

    鼎湖山国家级自然保护区作为南亚热带常绿阔叶林生态系统的典型代表,其蝴蝶多样性及区系特征对区域生态评估至关重要。

    方法 

    本研究通过实地样线观测与文献整合的方法,系统开展鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶物种调查与区系分析工作。

    结果 

    截至2023年10月,共记录蝴蝶5科150属269种,其中29种为保护区新纪录,包含国家二级保护野生动物裳凤蝶Troides helena和金裳凤蝶T. aeacus。蛱蝶科Nymphalidae物种最丰富(110种,香农指数2.25 ± 0.07),灰蝶科Lycaenidae次之(57种,香农指数1.90 ± 0.09),均匀度指数介于0.71~0.84,表明各科生态位分化显著。区系分析表明,世界动物地理区系中东洋界成分占主导,同时兼具古北界和澳新界过渡特征;中国动物地理区系中,华南区、华中区及西南区成分显著。

    结论 

    研究揭示了鼎湖山蝴蝶区系的复杂性和过渡性,与其地理位置、地形多样性和气候条件密切相关;结果可为粤港澳大湾区生物多样性保护及监测提供科学依据。

     

    Abstract:
    Aim 

    Dinghushan National Nature Reserve is a typical representative of the subtropical evergreen broad-leaved forest of South Asian, and its butterfly diversity and faunal composition are essential for regional ecological assessment.

    Methods 

    This study systematically conducted surveys of butterfly species and faunal analysis in Dinghushan National Nature Reserve using field transect surveys with a comprehensive literature review.

    Results 

    As of October 2023, results indicated that a total of 269 butterfly species (representing 150 genera across 5 families) were documented, with 29 species newly recorded species for the reserve, including two national second-class protected species—Troides helena and T. aeacus. Nymphalidae exhibited the highest species richness (110 species; Shannon index = 2.25 ± 0.07), followed by Lycaenidae (57 species; Shannon index = 1.90 ± 0.09). The Pielou's evenness index ranged from 0.71 to 0.84, signifying distinct niche differentiation among families. Faunal analysis revealed that the butterfly community was dominated by Oriental realm components in the global zoogeographical context, with transitional traits of the Palearctic and Australasian realms. In China's zoogeographical divisions, the fauna was predominantly composed of elements from the South China, Central China, and Southwest China regions.

    Conclusion 

    This study demonstrates the complexity and transitional character of the butterfly fauna in Dinghushan National Nature Reserve, traits strongly shaped by its geographic setting, topographic heterogeneity, and climatic variability. These findings offer a robust scientific foundation for evidence-based biodiversity conservation and long-term monitoring initiatives within the Guangdong-Hong Kong-Macao Greater Bay Area, highlighting the reserve's pivotal role in sustaining regional ecological integrity.

     

  • 蝴蝶被誉为“飞舞的花朵”,属于节肢动物门Arthropoda昆虫纲Insecta鳞翅目Lepidoptera锤角亚目Rhopalocera,是全球重要的生态和观赏昆虫(闫振天等,2021)。全世界已知蝴蝶近20 000种(Mitter et al.,2017),我国已知2 100余种(朱建青,2018)。蝴蝶是生物多样性极为丰富的昆虫群体,其分类研究比其他类群更为细致深入(Meas and Van Dyck,2001)。蝴蝶大多在白天活动,便于调查,且不同区域之间可比性强,易于鉴定(漆波等,2006;王义平等,2008)。此外,大部分蝴蝶对温湿度、光照和海拔等环境因素变化敏感,能够快速反映环境的细微变化,因此常被用作生物多样性及生境监测的指示物种(闫满玉等,2015)。

    早在1735年,卡尔便开始了对蝴蝶分类的研究,并将所有已知的蝴蝶种类归类于单一属——“凤蝶属Papilio”(寿建新,2011)。到了18世纪中叶,法国博物学家乔治•布丰(Georges Buffon)首次提出了不同地理区域存在独特生物集群的观点,这一发现为后来动物地理区系划分的研究奠定了基础(张碧玉,2016)。自20世纪起,西方国家对蝴蝶的分类学研究取得了显著的成果(Dover et al.,2000;Hermy et al.,2000;Baguette et al.,2001),由英国建立的蝴蝶保护数据平台(https://butterfly-conservation.org)记录了英国境内蝴蝶及其寄主的相关信息,同时该项目借助公民科学的资源与力量持续追踪蝴蝶的种群动态、区系组成及多样性模式等,为蝴蝶的保护工作和生态功能评估提供了重要的基础数据支撑(樊程等,2020;王友慧等,2022)。

    国内蝴蝶区系研究起步较晚,但取得了显著成果,主要集中于自然保护区、风景名胜区及一些生态关键区域。代表性研究包括九龙山国家级自然保护区(刘立伟等,2015)、南岭国家级自然保护区(周光益等,2016)、哀牢山国家级自然保护区(王群等,2019)、象头山国家级自然保护区(陶君等,2020)、缙云山国家级自然保护区(闫振天等,2021)、宝天曼国家级自然保护区(陈良甫等,2022)等。此外,近年来一些非自然保护区的蝴蝶区系研究也逐渐增多,代表性成果包括任曦鹏等对西畴县的研究、王友慧对云南元阳县的分析及闫振天对巫山县和巫溪县的区系研究等(任曦鹏等,2020;闫振天等,2020;王友慧等,2022)。

    鼎湖山国家级自然保护区是华南地区亚热带常绿阔叶林生态系统的典型代表,拥有极其丰富的生物多样性,涵盖了多种濒危、特有和具有重要生态功能的物种,是生物多样性保护的关键区域(黄忠良,2015)。作为粤港澳大湾区的西北门户及天然的生态保护屏障,鼎湖山保护区的生态系统不仅在维护区域物种基因库完整性方面发挥了重要作用,还通过生态系统服务(如水源涵养、土壤保持和气候调节)为粤港澳大湾区提供了重要的生态支持(刘树华等,2011;邓丽明等,2024)。

    蝴蝶作为生态系统中的关键传粉者和生态指标物种,其物种多样性直接关系到该区域生态平衡的稳定性。本研究以鼎湖山蝴蝶为调查对象,以期了解区域内蝴蝶种类、群落特征和空间分布等动态数据,在为保护区提供更加详实本底数据的同时,也为大湾区的生态系统稳定性评估、优化以蝴蝶为目标类群的生物多样性监测调查方案以及制定生物多样性保护策略提供实质性的科学数据支撑。同时,保护区的生物多样性研究为大湾区的可持续发展提供了科学依据,促进了环境保护与经济发展的协调进步,在为地方创造具体生态效益的同时,也能为大湾区整体生态韧性的提升发挥重要作用。

    鼎湖山保护区位于广东省肇庆市鼎湖区境内,东距广州86 km,西离肇庆市区18 km,地处北纬23°09′21″~23°11′30″和东经112°30′39″~112°33′41″之间,属于南亚热带季风湿润型气候,最高峰鸡笼山海拔1 000.3 m,总面积约1 133 hm2。区内年平均气温20.9℃,极端温度范围从-0.2℃到38℃;年降雨量约为1 955 mm,年均相对湿度80.8%,年均蒸发量1 115 mm,4-9月为雨季,11月至次年1月为旱季,干湿季明显;地带性土壤为赤红壤,同时还分布着黄壤和山地灌丛草甸土(范宗骥等,2021;范宗骥等,2023)。区内有保存较为完好的典型地带性森林植被类型——南亚热带常绿阔叶林,具有400多年的保护历史。此外,还有沟谷雨林、溪边林、针阔叶混交林、针叶林、山地常绿阔叶林、山地灌草丛等多种植被类型,其主要保护对象为南亚热带常绿阔叶林及其生物多样性(黄忠良,2015)。

    实地调查:根据鼎湖山保护区最具有代表性的植被类型,共选择了5种生境类型共12条固定监测样线,样线的海拔范围为4~1 000 m。调查采用固定样线法对蝴蝶种类与数量进行观测,生境分别为常绿阔叶林、针阔叶混交林、针叶林、山地林及农田区。样线调查采用便携式GPS测定坐标,并在1∶10 000地图上标注样线轨迹,定期沿样线进行观测,观测速度大约为1.5 km/h,观测并记录样线左右各2.5 m、高5 m范围内见到的蝴蝶,尽量选择晴朗的天气进行样线调查。当在观测中难以确定的物种,采集标本,进行室内鉴定。蝴蝶调查时间为2022年11月至2023年10月,每条样线分别进行4次调查,共进行了48次调查。样线信息及具体调查情况见网络版增强出版材料附表 1。

    查阅文献:利用文献数据库收集并査阅与鼎湖山蝴蝶有关的文献,记录其中所涉及的蝴蝶种类信息,同时查阅2015年出版的《广东鼎湖山国家级自然保护区综合科学考察报告》(黄忠良,2015),根据文献资料,对历史上鼎湖山所出现过的蝴蝶信息进行校对和编目。

    蝴蝶种类物种信息查阅《中国蝴蝶志》(周尧,1994)、《中国蝴蝶图鉴》(武春生和徐堉峰,2017)、《中国蝴蝶生活史图鉴》(朱建青,2018)及物种2 000中国节点网站和中国生物志库等网站进行比对、鉴定,对于存疑或野外难以鉴定的种类,采集标本回实验室并制作标本,再查阅资料准确鉴定。

    根据《中国大百科全书·中国地理》(胡乔木,1993)、《中国动物地理》(张荣祖,1999)以及任曦鹏等(2020)、陶君等(2020)、王友慧等(2022)学者的研究成果,可以对鼎湖山蝴蝶区系特征进行深入分析。在世界动物地理分区中,依据陆地脊椎动物的分布情况,全球可被划分为6个主要区域:东洋区、古北区、新北区、埃塞俄比亚区(非洲区)、新热带区和澳洲区。中国因其广袤的国土、复杂的地形、适中的地理位置、众多的河流及漫长的海岸线而拥有丰富的自然景观和多样的气候带。横断山脉至秦岭—淮河一线将中国大陆划分为古北界和东洋界两个不同的动物地理分区。基于我国陆栖脊椎动物,尤其是哺乳类和鸟类的分布特点,中国的动物地理区系进一步细分为7个区域,分别是:东北区、华北区、蒙新区、青藏区、西南区、华中区和华南区。其中,前4个区域属于古北界,而后3个则归属于东洋界。中国是古北界动物区系最为丰富的地方之一;而在东洋界内,从南向北观察,动物区系的多样性呈现出逐渐减少的趋势。这些地理分区和动物区系的划分对于理解中国生物多样性的空间分布格局及其生态学意义具有重要意义。在具体操作中,我们首先明确每种蝴蝶所分布的省份及其地范围,进而比照世界动物地理分区及中国动物地理分区来确定其所在区系。

    基于R语言4.4.3的版本,通过利用“vegan”程序包来分别计算出一年内观测到的5科蝴蝶物种丰富度(Species richness),香农指数(Shannon index)、辛普森指数(Simpson index)及均匀度指数(Evenness index),并通过计算相对丰度(Relative abundance)来确定此次调查中的优势种与稀有种。

    通过对鼎湖山保护区2022年11月至2023年10月蝴蝶多样性的实地监测调查及历年来蝴蝶数据的整理,本文所记述的蝴蝶采用总科5科式分类法(凤蝶科Papilionidae、粉蝶科Pieridae、蛱蝶科Nymphalidae、灰蝶科Lycaenidae和弄蝶科Hesperiidae)(武春生和徐堉峰,2017),累计记录到蝴蝶5科150属269种(表 1),其中实地调查到5科112属170种,有29种为鼎湖山保护区新纪录种(详见网络版增强出版材料附表 2、附表 3);属国家二级保护野生动物有2种,分别为裳凤蝶Troides helena和金裳凤蝶T. aeacus。其中,蛱蝶科的种数最为丰富,有49属110种,占总种数的40.89%;灰蝶科次之,有45属57种,占总种数的21.19%;弄蝶科有36属54种,占总种数的20.07%;凤蝶科和粉蝶科相对较少,各有10属26种和10属22种,分别占总种数的9.67%和8.18%。此外,我们根据相对丰度来确定了在此次蝴蝶调查过程中的优势种和稀有种,结合整体数据认为相对丰度指数≥5%被判定为优势种;当相对丰度≤0.05% 被判定为稀有种,具体信息见网络版增强出版材料附表 4和附表 5。

    表  1  鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶数量及占比
    Table  1  Quantity and proportion of butterfly species and genera in Dinghushan National Nature Reserve
    科
    Family
    属Genus 种Species
    数量
    Quantity
    百分比(%)
    Percentage
    数量
    Quantity
    百分比(%)
    Percentage
    凤蝶科
    Papilionidae
    10 6.67 26 9.67
    粉蝶科
    Pieridae
    10 6.67 22 8.18
    蛱蝶科
    Nymphalidae
    49 32.67 110 40.89
    灰蝶科
    Lycaenidae
    45 30.00 57 21.19
    弄蝶科
    Hesperiidae
    36 24.00 54 20.07

    表 2呈现了鼎湖山保护区蝴蝶群落在五个科水平上的多样性指数。结果显示,蛱蝶科在物种丰富度(16.08 ± 1.21)和香农指数(2.25 ± 0.07)上均表现出最高的数值,表明该科的物种多样性较其他科更为丰富。此外,蛱蝶科的辛普森指数(0.84 ± 0.02)亦较高,进一步表明该科群落的物种分布较为均衡,个体间的相对丰度差异较小。与之相对,弄蝶科表现出显著较低的多样性。其物种丰富度(4.67 ± 0.63)为5个科中最低,且香农指数(1.22 ± 0.12)和辛普森指数(0.63 ± 0.05)均为最低,说明其群落的物种多样性较为贫乏,且在整个群落中,优势种的存在感较弱。值得注意的是,在此次调查过程中,所发现的弄蝶科个体总数也明显少于其他科,这进一步支持了其群落多样性较低的结论。此外,各科的均匀度指数分布在0.71~0.84之间,表明蝴蝶群落不同科之间的个体分布存在一定的差异,但整体上各科的均匀度水平较为接近,呈现出一定的生态位分化。

    表  2  鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶群落5科多样性指数(平均值±标准误)
    Table  2  Diversity indices of butterfly communities for five families in Dinghushan National Nature Reserve (Mean ± SE)
    科名
    Family
    个体数
    Individuals
    物种丰富度
    Species richness
    香农指数
    Shannon index
    辛普森指数
    Simpson index
    均匀度指数
    Evenness index
    凤蝶科Papilionidae 927 8.08 ± 0.51 1.48 ± 0.08 0.68 ± 0.02 0.71 ± 0.02
    粉蝶科Pieridae 1 204 6.00 ± 0.62 1.21 ± 0.07 0.60 ± 0.03 0.72 ± 0.04
    蛱蝶科Nymphalidae 932 16.08 ± 1.21 2.25 ± 0.10 0.84 ± 0.02 0.82 ± 0.03
    灰蝶科Lycaenidae 753 11.00 ± 0.83 1.90 ± 0.09 0.79 ± 0.02 0.80 ± 0.02
    弄蝶科Hesperiidae 146 4.67 ± 0.63 1.22 ± 0.12 0.63 ± 0.05 0.84 ± 0.02

    结果显示(详见网络版增强出版材料附表 2),在世界动物地理区系中,鼎湖山蝴蝶在东洋界全部有分布,占总种数的100%;古北界有53种,占总种数19.7%;澳新界有74种,占总种数27.5%;新北界8种,占总种数3%;新热带界8种,占总种数3%;埃塞俄比亚界13种,占总种数4.8%。

    在鼎湖山地区,蝴蝶的地理分布呈现多样性,共识别出16种不同的分布模式(表 3)。其中,东洋区系的蝴蝶种类最为丰富,记录到159种,占该地区蝴蝶总种类数的59.1%;其次是东洋界+澳新界分布型,有48种,占总种数17.8%;随后是东洋界+古北界分布型,有30种,占总种数11.2%;东洋界+古北界+澳新界分布型有11种,占总种数4.1%;东洋界+古北界+澳新界+埃塞俄比亚界分布型有5种,占总种数1.86%;东洋界+澳新界+新热带界分布型有3种,占总种数1.12%;东洋界+新热带界、东洋界+古北界+埃塞俄比亚界、东洋界+古北界+澳新界+新北界+新热带界+埃塞俄比亚界各分布型有2种,分别占总种数0.74%;东洋界+古北界+新北界、东洋界+澳新界+新北界、东洋界+澳新界+埃塞俄比亚界、东洋界+新北界+埃塞俄比亚界、东洋界+古北界+澳新界+新北界、东洋界+古北界+澳新界+新北界+埃塞俄比亚界及东洋界+澳新界+新北界+新热带界+埃塞俄比亚界各分布型有1种,分别占总种数0.37%。

    表  3  鼎湖山蝴蝶在世界动物区系中的区系分布型及所占比例
    Table  3  Faunal distribution patterns and proportions of Dinghushan butterflies in the world zoogeographic realms
    序号
    No.
    区系Fauna 科Family 总计Total
    东洋区
    OR
    古北区
    PA
    澳新区
    AU
    新北区
    NA
    新热带区
    NT
    埃塞俄比亚区AT 凤蝶科
    Pa
    粉蝶科
    Pi
    蛱蝶科
    Ny
    灰蝶科
    Ly
    弄蝶科
    He
    种数
    Species
    占比(%)
    Percentage
    1 √ 12 11 74 36 26 159 59.10
    2 √ √ 3 1 16 3 7 30 11.20
    3 √ √ 4 5 8 13 18 48 17.80
    4 √ √ 1 1 2 0.74
    5 √ √ √ 1 1 3 3 3 11 4.10
    6 √ √ √ 1 1 0.37
    7 √ √ √ 2 2 0.74
    8 √ √ √ 1 1 0.37
    9 √ √ √ 1 1 1 3 1.12
    10 √ √ √ 1 1 0.37
    11 √ √ √ 1 1 0.37
    12 √ √ √ √ 1 1 0.37
    13 √ √ √ √ 1 1 2 1 5 1.86
    14 √ √ √ √ √ 1 1 0.37
    15 √ √ √ √ √ 1 1 0.37
    16 √ √ √ √ √ √ 2 2 0.74
    注:OR,东洋区;PA,古北区;AU,澳新区;NA,新北区;NT新热带区;AT,埃塞俄比亚区。Pa,凤蝶科Papilionidae;Pi,粉蝶科Pieridae;Ny,蛱蝶科Nymphalidae;Ly,灰蝶科Lycaenidae;He,弄蝶科Hesperiidae;表 4同。Note: OR, Oriental realm; PA, Palearctic realm; AU, Australasian realm; NA, Nearctic realm; NT, Neotropical realm; AT, Afrotropical realm. Pa, Papilionidae; Pi, Pieridae; Nym Nymphalidae; Ly, Lycaenidae; He, Hesperiidae; Same to Table 4.

    鼎湖山保护区的蝴蝶以东洋界为主,并有较多的澳新界及古北界成分;同时,其他区系的成分也有一定的存在,这种区系组成的多样性可能与鼎湖山保护区的地理位置密切相关。鼎湖山保护区地处北回归线以南,整体地形呈西北至东南走向,受东南季风的影响,形成了独特的南亚热带季风湿润气候。该地区的水热条件优越,加之地形地貌的多样性,孕育了沟谷雨林、溪边林、针阔叶混交林、针叶林、山地常绿阔叶林和山地灌草丛等多种植被类型,为生物多样性的丰富提供了条件。此外,鼎湖山保护区的特殊地理位置和气候条件有利于不同生物区系的物种在此交汇和扩散,而其复杂多样的生态环境也为不同区系成分的物种共存提供了可能。

    结果显示(详见网络版增强出版材料附表 2),在中国动物地理区系中,鼎湖山的蝴蝶在华南区和华中区全部都有分布,占物种数100%;其次是西南区,有215种,占总种数79.93%;青藏区有69种,占总种数25.65%;华北区有47种,占总种数17.5%;东北区有21种,占总种数7.8%;蒙新区有34种,占总种数12.64%。

    共有11种分布型(表 4),其中华南区+华中区+西南区分布型最多,有140种,占总种数52.04%;华南区+华中区分布型有53种,占总种数19.70%;华南区+华中区+青藏区+西南区分布型有29种,占总种数10.78%;华南区+华中区+华北区+蒙新区+青藏区+西南区分布型和华南区+华中区+华北区+东北区+蒙新区+青藏区+西南区分布型分别有14种和17种,分别占总种数5.20%和6.32%;华南区+华中区+华北区+青藏区+西南区分布型有6种,占总种数2.23%;华南区+华中区+华北区+蒙新区+西南区、华南区+华中区+华北区+东北区+青藏区+西南区各有3种,各自占总种数1.12%;华南区+华中区+华北区+西南区分布型有2种,占总种数0.74%;华南区+华中区+华北区及华南区+华中区+华北区+东北区+西南区各有1种,各自分别占总种数0.37%。从整体上看,鼎湖山保护区的蝴蝶华南区、华中区和西南区的特征明显,并广泛兼有其他区系特征,这可能是因其坐落于华南区、华中区及西南区的交界地带,且独特的地理条件孕育了与西南区相似的生活环境,导致其气候与植被等条件相似,因而导致了其西南区、华中区和华南区的区系特征明显。

    表  4  鼎湖山蝴蝶在中国动物区系中的区系分布型及所占比例
    Table  4  Faunal distribution patterns and proportions of Dinghushan butterflies in the zoogeographic regions of China
    序号
    No.
    区系Fauna 科Family 总计Total
    西南区
    SW
    青藏区
    QT
    蒙新区
    MX
    东北区
    NE
    华北区
    NC
    华中区
    CC
    华南区
    SC
    凤蝶科
    Pa
    粉蝶科
    Pi
    蛱蝶科
    Ny
    灰蝶科
    Ly
    弄蝶科
    He
    种数
    Species
    占比(%)
    Percentage
    1 √ √ 1 17 23 12 53 19.70
    2 √ √ √ 1 1 0.37
    3 √ √ √ 13 16 61 23 27 140 52.04
    4 √ √ √ √ 1 1 2 0.74
    5 √ √ √ √ 5 2 11 6 5 29 10.78
    6 √ √ √ √ √ 1 1 0.37
    7 √ √ √ √ √ 3 1.12
    8 √ √ √ √ √ 1 2 1 2 6 2.23
    9 √ √ √ √ √ √ 2 1 3 1.12
    10 √ √ √ √ √ √ 8 2 4 14 5.20
    11 √ √ √ √ √ √ √ 3 4 8 2 17 6.32
    注:SW,西南区;QT,青藏区;MX,蒙新区;NE,东北区;NC,华北区;CC,华中区;SC,华南区。Note: SW, Southwest region; QT, Qinghai-Tibet region; MX, Mengxin region; NE, Northeast region; NC, North China region; CC, Central China region; SC, South China region.

    本研究通过系统的野外调查和文献整合,记录了鼎湖山保护区269种蝴蝶的科、属、种构成并量化了各科群落的多样性指数和区系分布特征。蛱蝶科以其较高的物种丰富度、香农指数及辛普森指数,表明其群落结构较为均衡且具较高的生态稳定性;而弄蝶科的物种数和个体数量均处于较低水平,显示出对环境条件的高依赖性,这与在版纳地区所做的调查结果相似(李金涛等,2023)。蛱蝶科的高多样性可能与其广谱寄主植物适应性和生态位分化密切相关,而弄蝶科的低丰富度可能受限于其专一性寄主资源及微生境需求。这种群落内部不同科群的差异可能与各科对生境的适应性差异以及生态位分化密切相关,为进一步研究蝴蝶群落的生态特征和保护策略及探讨区域内物种间相互作用提供了重要依据。

    区系分析进一步揭示了鼎湖山蝴蝶群落的空间分布特征,与邻近的象头山保护区相比,鼎湖山蝴蝶区系同样以东洋界成分为主(陶君等,2020),但其古北界和澳新界物种比例更高,可能与其更接近北回归线且地形起伏显著有关。这种过渡特征与华南地区其他亚热带保护区(如南岭、缙云山)的区系模式相似(周光益等,2016;闫振天等,2021),印证了地理过渡带对物种交汇的促进作用。此外,西南区成分的高占比表明鼎湖山与云贵高原生物区系存在潜在联系,可能源于历史气候变化导致的物种扩散(张荣祖,1999)。此外,保护区内裳凤蝶和金裳凤蝶的偶见性提示其种群易受干扰,需优先监测其栖息地连通性及人为活动影响。与王友慧等(2022)的研究一致,城市化进程可能通过片段化生境削弱蝴蝶群落的稳定性,尤其在粤港澳大湾区高强度开发背景下,鼎湖山的生态屏障功能亟待强化。

    作为中国高度城市化和工业化的经济核心,粤港澳大湾区的生态环境保护和绿色发展是国家战略的重要组成部分。作为该区域重要的生态屏障,鼎湖山保护区的生物多样性不仅直接影响湾区生态环境,还为区域生态文明建设和可持续发展提供示范。随着城市化的迅速推进,维持典型动植物种群、保持生态环境原真性及应对生态系统脆弱性成为重大挑战(牛沛航等,2021;张琼悦等,2023)。蝴蝶作为生态系统健康的指示物种,在维护生态平衡和农业生产中发挥着关键作用(刘娓等,2023)。因此,通过保护和合理利用鼎湖山的生物多样性资源,可以为大湾区绿色发展提供坚实生态基础,提升区域整体生态环境质量和居民生活水平。同时,生物多样性保护策略应在维护物种多样性与应对人为活动压力之间实现平衡,通过精细化管理防控措施,避免对敏感物种的误伤,从而促进生态系统的长期稳定与和谐发展。

    本研究由于调查周期、样本采集方法及环境季节性变化的限制,仍存在数据覆盖不完全和局部生态波动未能充分捕捉的问题。未来研究可考虑引入多学科手段,并结合长期监测数据评估保护措施成效。此外,也可借鉴公民科学模式(如英国蝴蝶保护数据平台),提升公众参与度,为区域生物多样性保护提供动态数据支撑。鼎湖山保护区蝴蝶保护的研究与实践,不仅是一项生物多样性保护任务,更是对人类如何在快速发展与自然保护之间寻找和谐共存之道的深刻探索。未来研究应聚焦于制定更为精准的保护措施,结合现代生态学理论与先进技术来深入理解蝴蝶等物种的种群动态,以评估保护干预措施的实际成效,从而为保护区内的生物多样性保护提供科学依据与策略指导。

    附录:附表 1 鼎湖山国家级自然保护区2022-2023蝶类调查样线信息

    附表 2 鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶种类与区系特征

    附表 3 鼎湖山国家级自然保护区2022-2023蝴蝶调查新纪录种

    附表 4 鼎湖山国家级自然保护区2022-2023蝴蝶群落调查优势种

    附表 5 鼎湖山国家级自然保护区2022-2023蝴蝶群落调查稀有种

    详细数据见网络版增强出版材料附表(http://hjkcxb.alljournals.net/)

    附表  1  鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝶类调查样线信息
    Appendix Table  1  Line transect data of butterfly surveys in Dinghushan National Nature Reserve, 2022-2023
    样线
    Transects
    生境类型
    Habitat Types
    地理坐标
    Geographic coordinates
    海拔(m)
    Elevation range
    采样时间
    Sample time
    天气
    Weather conditions
    采样时长(min)
    Sample duration
    庆云寺–五棵松 落叶阔叶林 E 112.324722°~112.321141° 221 ~ 350 2022-12-09 晴Clear sunny day 90
    Qing Yun Si – Wu Ke Song Deciduous broad-leaved forest N 23.10277°~23.10423° 2023-03-17 多云Cloudy 110
    2023-06-12 晴Clear sunny day 165
    2023-09-19 晴Clear sunny day 147
    三宝峰 落叶阔叶林 E 112.322865°~112.323979° 227 ~ 467 2022-12-09 晴Clear sunny day 70
    San Bao Feng Deciduous broad-leaved forest N 23.95831°~23.101099° 2023-04-11 阴Overcast sky 119
    2023-06-15 多云Cloudy 130
    2023-09-20 晴Clear sunny day 145
    地质 针阔混交林 E 112.33488°~112.32447° 49 ~ 128 2022-12-08 多云Cloudy 100
    Di Zhi Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.936°~23.93022° 2023-04-07 晴Clear sunny day 152
    2023-07-08 晴Clear sunny day 180
    2023-10-05 晴Clear sunny day 168
    旱坑 针阔混交林 E 112.33382°~112.324308° 52 ~ 193 2022-12-21 晴Clear sunny day 90
    Han Keng Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.94046°~23.94699° 2023-03-16 多云Cloudy 150
    2023-06-20 晴Clear sunny day 160
    2023-09-21 晴Clear sunny day 147
    白鹅潭–白云寺 针阔混交林 E 112.315772°~11232446° 146 ~ 349 2022-12-08 晴Clear sunny day 115
    Bai E Tan – Bai Yun Si Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.92722°~23.10547° 2023-04-07 晴Clear sunny day 140
    2023-07-08 晴Clear sunny day 205
    2023-10-05 晴Clear sunny day 240
    草塘–天湖 针阔混交林 E 112.323093°~112.31581° 265 ~ 360 2022-12-07 晴Clear sunny day 90
    Cao Tang – Tian Hu Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.103812°~23.104601° 2023-03-15 多云Cloudy 125
    2023-06-11 晴Clear sunny day 195
    2023-09-18 晴Clear sunny day 150
    600m–鸡笼顶 山地林 E 112.314349°~112.31347° 573 ~ 1000 2022-12-10 晴Clear sunny day 124
    600m – Ji Long Ding Montane forest N 23.102354°~23.104592° 2023-03-11 晴Clear sunny day 202
    2023-07-01 晴Clear sunny day 351
    2023-09-26 晴Clear sunny day 206
    鸡笼顶–半边山 山地林 E 112.31328°~112.312375° 575 ~ 1000 2022-12-10 晴Clear sunny day 111
    Ji Long Ding – Ban Bian Shan Montane forest N 23.104671°~23.111777° 2023-03-11 晴Clear sunny day 120
    2023-07-01 晴Clear sunny day 83
    2023-09-26 晴Clear sunny day 177
    大旗山 针叶林 E 112.333771°~112.334026° 53 ~ 147 2022-12-25 晴Clear sunny day 123
    Da Qi Shan Coniferous forest N 23.95128°~25.94372° 2023-04-16 晴Clear sunny day 150
    2023-06-28 晴Clear sunny day 156
    2023-09-27 晴Clear sunny day 165
    迪村 针叶林 E 112.332311°~112.333638° 71 ~ 85 2022-12-26 多云Cloudy 80
    Di Cun Coniferous forest N 2394422°~2394258° 2023-04-16 晴Clear sunny day 80
    2023-06-29 晴Clear sunny day 150
    2023-10-13 多云Cloudy 168
    蕉园村 保护区外围农田区 E 112.332003°~112.324350° 4 ~ 4 2022-12-21 多云Cloudy 90
    Jiao Yuan Cun Reserve peripheral farmland N 23.84419°~23.84841° 2023-04-14 多云Cloudy 138
    2023-06-19 多云Cloudy 120
    2023-10-04 晴Clear sunny day 210
    福田村 保护区外围农田区 E 112.333203°~112.332509° 9 ~ 13 2022-12-11 多云Cloudy 81
    Fu Tian Cun Reserve peripheral farmland N 23.10273°~23.11307° 2023-04-15 晴Clear sunny day 131
    2023-06-21 晴Clear sunny day 160
    2023-09-25 多云Cloudy 186
    附表  2  鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶种类与区系特征
    Appendix Table  2  Butterfly species composition and faunal characteristics in Dinghushan National Nature Reserve
    序号
    No.
    实地调查物种
    Field species survey
    物种名
    Species
    中国动物地理区系分布Zoogeographic regions of China 世界动物地理区系分布Zoogeographic regions of World
    西南区
    Southwest District region
    青藏区
    Qinghai Tibet region
    蒙新区
    Mengxin region
    东北区
    Northeast region
    华北区
    North China region
    华中区
    Central China region
    华南区
    South China region
    东洋区
    Oriental realm
    古北区
    Palearctic realm
    澳新区
    Australian realm
    新北区
    Nearctic realm
    新热带区
    Neotropical realm
    埃塞俄比亚区
    Afrotropical Realm
    凤蝶科 Papilionidae
    1 ✔ 裳凤蝶Troides helena Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    2 ✔ 金裳凤蝶Troides aeacus C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    3 ✔ 暖曙凤蝶Atrophaneura aidoneus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    4 ✔ 中华麝凤蝶Byasa confusus Jordan ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    5 红珠凤蝶Pachliopta aristolochiae Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    6 ✔ 褐斑凤蝶Papilio agestor Gray ✔ ✔ ✔ ✔
    7 斑凤蝶Papilio clytia Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    8 ✔ 玉带凤蝶Papilio polytes Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    9 宽带凤蝶Papilio nephelus Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔
    10 ✔ 玉斑凤蝶Papilio helenus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    11 ✔ 蓝凤蝶Papilio protenor Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    12 ✔ 美凤蝶Papilio memnon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    13 ✔ 碧凤蝶Papilio bianor Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    14 ✔ 巴黎翠凤蝶Papilio paris Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    15 达摩凤蝶Papilio demoleus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    16 ✔ 柑橘凤蝶Papilio xuthus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    17 金凤蝶Papilio machaon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    18 ✔ 燕凤蝶Lamproptera curius Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    19 ✔ 宽带青凤蝶Graphium cloanthus Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    20 ✔ 青凤蝶Graphium Sarpedon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    21 银钩青凤蝶Graphium eurypylus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    22 ✔ 木兰青凤蝶Graphium doson C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    23 ✔ 统帅青凤蝶Graphium Agamemnon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    24 细纹凤蝶Paranticopsis megarus Westwood ✔ ✔ ✔
    25 ✔ 斜纹绿凤蝶Pathysa agetes Westwood ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    26 ✔ 绿凤蝶Pathysa antiphates Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    粉蝶科 Pieridae
    27 ✔ 迁粉蝶Catopsilia pomona Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    28 镉黄迁粉蝶Catopsilia scylla Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    29 ✔ 梨花迁粉蝶Catopsilia pyranthe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    30 尖角黄粉蝶Eurema laeta Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    31 ✔ 宽边黄粉蝶Eurema hecabe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    32 ✔ 檗黄粉蝶Eurema blanda Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    33 ✔ 橙粉蝶Ixias pyrene Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    34 ✔ 报喜斑粉蝶Delias pasithoe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    35 ✔ 优越斑粉蝶Delias hyparete Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    36 红腋斑粉蝶Delias acalis Godart ✔ ✔ ✔ ✔
    37 利比尖粉蝶Appias libythea Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    38 白翅尖粉蝶Appias albina Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    39 灵奇尖粉蝶Appias lyncida Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    40 红翅尖粉蝶Appias galba Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    41 锯粉蝶Prioneris thestylis Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    42 红肩锯粉蝶Prioneris philonome Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    43 ✔ 黑脉园粉蝶Cepora nerissa Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    44 ✔ 青园粉蝶Cepora nadina Lucas ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    45 ✔ 菜粉蝶Pieris rapae Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    46 ✔ 东方菜粉蝶Pieris canidia Sparrman ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    47 ✔ 纤粉蝶Leptosia nina Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    48 ✔ 鹤顶粉蝶Hebomoia glaucippe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    蛱蝶科 Nymphalidae
    49 ✔ 暮眼蝶Melanitis leda Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    50 ✔ 睇暮眼蝶Melanitis phedima Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    51 连纹黛眼蝶Lethe syrcis Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    52 深山黛眼蝶Lethe hyrania Kollar ✔ ✔ ✔ ✔
    53 ✔ 白带黛眼蝶Lethe confusa Aurivillius ✔ ✔ ✔ ✔
    54 玉带黛眼蝶Lethe verma Kollar ✔ ✔ ✔ ✔
    55 文娣黛眼蝶Lethe vindhya Felder ✔ ✔ ✔
    56 ✔ 长纹黛眼蝶Lethe europa Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    57 ✔ 曲纹黛眼蝶Lethe chandica Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    58 ✔ 三楔黛眼蝶Lethe mekara Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    59 ✔ 蒙链荫眼蝶Neope muirheadii C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    60 ✔ 蓝斑丽眼蝶Mandarinia regalis Leech ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    61 ✔ 小眉眼蝶Mycalesis mineus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    62 ✔ 拟裴眉眼蝶Mycalesis perseoides Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    63 裴斯眉眼蝶Mycalesis perseus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    64 ✔ 平顶眉眼蝶Mycalesis mucianus Fruhstorfer ✔ ✔ ✔ ✔
    65 ✔ 上海眉眼蝶Mycalesis sangaica Butler ✔ ✔ ✔ ✔
    66 稻眉眼蝶Mycalesis gotama Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    67 ✔ 拟稻眉眼蝶Mycalesis francisca Stoll ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    68 ✔ 白斑眼蝶Penthema adelma Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    69 ✔ 翠袖锯眼蝶Elymnias hypermnestra Linnaeus ✔ ✔ ✔
    70 ✔ 矍眼蝶Ypthima baldus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    71 前雾矍眼蝶Ypthima praenubila Leech ✔ ✔ ✔ ✔
    72 ✔ 拟四眼矍眼蝶Ypthima imitans Elwes et Edwards ✔ ✔ ✔ ✔
    73 ✔ 密纹矍眼蝶Ypthima multistriata Butler ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    74 黎桑矍眼蝶Ypthima lisandra Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    75 东亚矍眼蝶Ypthima motschulskyi Bremer et Grey ✔ ✔ ✔ ✔
    76 ✔ 大波矍眼蝶Ypthima tappana Matsumura ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    77 ✔ 虎斑蝶Danaus genutia Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    78 ✔ 金斑蝶Danaus chrysippus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    79 ✔ 黑虎斑蝶Danaus melanippus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    80 青斑蝶Tirumala limniace Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    81 骈纹青斑蝶Tirumala gautama Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    82 啬青斑蝶Tirumala septentrionis Butler ✔ ✔ ✔ ✔
    83 大绢斑蝶Parantica sita Kollar ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    84 黑绢斑蝶Parantica melaneus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    85 ✔ 绢斑蝶Parantica aglea Stoll ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    86 旖斑蝶Ideopsis vulgaris Butler ✔ ✔ ✔
    87 拟旖斑蝶Ideopsis similis Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    88 ✔ 蓝点紫斑蝶Euploea midamus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    89 幻紫斑蝶Euploea core Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    90 异型紫斑蝶Euploea mulciber Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    91 双标紫斑蝶Euploea sylvester Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    92 妒丽紫斑蝶Euploea tulliolus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    93 凤眼方环蝶Discophora sondaica Boisduval ✔ ✔ ✔
    94 串珠环蝶Faunis eumeus Drury ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    95 苎麻珍蝶Acraea issoria Hubner ✔ ✔ ✔ ✔
    96 红锯蛱蝶Cethosia biblis Drury ✔ ✔ ✔ ✔
    97 文蛱蝶Vindula erota Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    98 彩蛱蝶Vagrans egista Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    99 黄襟蛱蝶Cupha erymanthis Drury ✔ ✔ ✔ ✔
    100 ✔ 珐蛱蝶Phalanta phalantha Drury ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    101 ✔ 斐豹蛱蝶Argyreus hyperbius Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    102 枯叶蛱蝶Kallima inachus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    103 蠹叶蛱蝶Doleschallia bisaltide Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    104 金斑蛱蝶Hypolimnas missipus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    105 ✔ 幻紫斑蛱蝶Hypolimnas bolina Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    106 ✔ 琉璃蛱蝶Kaniska canace Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    107 黄钩蛱蝶Polygonia c-aureum Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    108 ✔ 大红蛱蝶Vanessa indica Herbst ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    109 小红蛱蝶Vanessa cardui Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    110 ✔ 美眼蛱蝶Junonia almana Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    111 翠蓝眼蛱蝶Junonia orithya Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    112 黄裳眼蛱蝶Junonia hierta Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    113 ✔ 蛇眼蛱蝶Junonia lemonias Linnaeus ✔ ✔ ✔
    114 ✔ 波纹眼蛱蝶Junonia atlites Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    115 钩翅眼蛱蝶Junonia iphita Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    116 ✔ 散纹盛蛱蝶Symbrenthia lilaea Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    117 凤尾蛱蝶Polyura arja C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    118 ✔ 窄斑凤尾蛱蝶Polyura athamas Drury ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    119 二尾蛱蝶Polyura narcaea Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    120 ✔ 大二尾蛱蝶Polyura eudamippus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    121 忘忧尾蛱蝶Polyura nepenthes Grose-Smith ✔ ✔ ✔ ✔
    122 ✔ 螯蛱蝶Charaxes marmax Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    123 ✔ 白带螯蛱蝶Charaxes bernardus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    124 花斑螯蛱蝶Charaxes kahruba Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    125 爻蛱蝶Herona marathus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    126 芒蛱蝶Euripus nyctelius Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    127 ✔ 黑脉蛱蝶Hestina assimilis Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    128 ✔ 电蛱蝶Dichorragia nesimachus Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔
    129 ✔ 网丝蛱蝶Cyrestis thyodamas Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    130 八目丝蛱蝶Cyrestis cocles Fabricius ✔ ✔ ✔
    131 ✔ 波蛱蝶Ariadne ariadne Linnaeus ✔ ✔ ✔
    132 ✔ 红斑翠蛱蝶Euthalia lubentina Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    133 ✔ 尖翅翠蛱蝶Euthalia phemius Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    134 ✔ 小豹律蛱蝶Lexias pardalis Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    135 尖翅律蛱蝶Lexias acutipenna Chou et Li ✔ ✔ ✔
    136 蓝豹律蛱蝶Lexias cyanipardus Bulter ✔ ✔ ✔
    137 ✔ 绿裙蛱蝶Cynitia whiteheadi Crowley ✔ ✔ ✔
    138 奥蛱蝶Auzakia danava Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    139 残锷线蛱蝶Limenitis sulpitia Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    140 双色带蛱蝶Athyma cama Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    141 ✔ 玄珠带蛱蝶Athyma perius Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    142 ✔ 新月带蛱蝶Athyma selenophora Kollar ✔ ✔ ✔ ✔
    143 ✔ 孤斑带蛱蝶Athyma zeroca Moore ✔ ✔ ✔
    144 ✔ 相思带蛱蝶Athyma nefte Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    145 ✔ 离斑带蛱蝶Athyma ranga Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    146 珠履带蛱蝶Athyma asura Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    147 ✔ 丫纹俳蛱蝶Parasarpa dudu Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    148 穆蛱蝶Moduza procris Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    149 ✔ 中环蛱蝶Neptis hylas Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    150 ✔ 珂环蛱蝶Neptis clinia Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    151 ✔ 娑环蛱蝶Neptis soma Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    152 ✔ 娜环蛱蝶Neptis nata Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    153 ✔ 弥环蛱蝶Neptis miah Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    154 ✔ 卡环蛱蝶Neptis cartica Moore ✔ ✔ ✔
    155 ✔ 阿环蛱蝶Neptis ananta Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    156 柱菲蛱蝶Phaedyma columella Cramer ✔ ✔ ✔
    157 ✔ 金蟠蛱蝶Pantoporia hordonia Stoll ✔ ✔ ✔ ✔
    158 鹞蟠蛱蝶Pantoporia paraka Bulter ✔ ✔ ✔ ✔
    灰蝶科 Lycaenidae
    159 ✔ 蛇目褐蚬蝶Abisara echerius Stoll ✔ ✔ ✔ ✔
    160 白点褐蚬蝶Abisara burnii de Niceville ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    161 长尾褐蚬蝶Abisara neophron Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    162 曲带褐蚬蝶Abisara abnormis Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    163 ✔ 暗蚬蝶Paralaxita dora Fruhstorfer ✔ ✔ ✔
    164 ✔ 波蚬蝶Zemeros flegyas Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    165 ✔ 大斑尾蚬蝶Dodona egeon Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    166 无尾蚬蝶Dodona durga Kollar ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    167 中华云灰蝶Miletus chinensis Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    168 ✔ 蚜灰蝶Taraka hamada Druce ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    169 ✔ 尖翅银灰蝶Curetis acuta Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    170 ✔ 百娆灰蝶Arhopala bazalus Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    171 ✔ 小娆灰蝶Arhopala paramuta de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    172 ✔ 玛灰蝶Mahathala ameria Hewitson ✔ ✔ ✔
    173 ✔ 铁木莱异灰蝶Iraota timoleon Stoll ✔ ✔ ✔
    174 ✔ 鹿灰蝶Loxura atymnus Stoll ✔ ✔ ✔
    175 ✔ 斑灰蝶Horaga onyx Moore ✔ ✔ ✔
    176 ✔ 银线灰蝶Spindasis lohita Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔
    177 ✔ 豆粒银线灰蝶Spindasis syama Horsfield ✔ ✔ ✔
    178 ✔ 豹斑双尾灰蝶Tajuria maculata Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    179 ✔ 珀灰蝶Pratapa deva Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    180 ✔ 艾灰蝶Rachana jalindra Horsfield ✔ ✔ ✔
    181 ✔ 莱灰蝶Remelana jangala Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔
    182 ✔ 安灰蝶Ancema ctesia Hewitson ✔ ✔ ✔
    183 ✔ 珍灰蝶Zeltus amasa Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    184 ✔ 玳灰蝶Deudorix epijarbas Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    185 绿灰蝶Artipe eryx Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    186 ✔ 麻燕灰蝶Rapala manea Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔
    187 红燕灰蝶Rapala iarbus Fabricius ✔ ✔ ✔
    188 火花燕灰蝶Rapala scintilla de Niceville ✔ ✔ ✔
    189 ✔ 生灰蝶Sinthusa chandrana Moore ✔ ✔ ✔
    190 ✔ 彩灰蝶Heliophorus epicles Godart ✔ ✔ ✔ ✔
    191 ✔ 拷彩灰蝶Heliophorus kohimensis Tytler ✔ ✔ ✔ ✔
    192 ✔ 峦太锯灰蝶Orthomiella rantaizana Wileman ✔ ✔ ✔ ✔
    193 曲纹拓灰蝶Caleta roxus Godart ✔ ✔ ✔
    194 豹灰蝶Castalius rosimon Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    195 细灰蝶Syntarucus plinius Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    196 ✔ 古楼娜灰蝶Nacaduba kurava Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    197 ✔ 波灰蝶Prosotas nora Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    198 ✔ 雅灰蝶Jamides bochus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    199 ✔ 素雅灰蝶Jamides alecto Felder ✔ ✔ ✔
    200 ✔ 锡冷雅灰蝶Jamides celeno Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    201 ✔ 咖灰蝶Catochrysops strabo Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    202 ✔ 亮灰蝶Lampides boeticus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    203 ✔ 棕灰蝶Euchrysops cnejus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    204 ✔ 酢浆灰蝶Zizeeria maha Kollar ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    205 吉灰蝶Zizeeria karsandra Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    206 长腹灰蝶Zizula hylax Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    207 长尾蓝灰蝶Everes lacturnus Godart ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    208 ✔ 点玄灰蝶Tongeia filicaudis Pryer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    209 ✔ 波太玄灰蝶Tongeia potanini Alpheraky ✔ ✔ ✔
    210 ✔ 钮灰蝶Acytolepis puspa Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    211 ✔ 妩灰蝶Udara dilecta Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    212 ✔ 薰衣琉璃灰蝶Celastrina lavendularis Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    213 ✔ 美姬灰蝶Megisba malaya Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    214 一点灰蝶Neopithecops zalmora Butler ✔ ✔ ✔
    215 ✔ 曲纹紫灰蝶Chilades pandava Horsfield ✔ ✔ ✔
    弄蝶科 Hesperiidae
    216 ✔ 黑斑伞弄蝶Burara oedipodea Swainson ✔ ✔ ✔ ✔
    217 ✔ 白伞弄蝶Burara gomata Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    218 ✔ 无趾弄蝶Hasora anurade Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    219 三斑趾弄蝶Hasora badra Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    220 ✔ 银针趾弄蝶Hasora taminatus Hübner ✔ ✔ ✔ ✔
    221 ✔ 纬带趾弄蝶Hasora vitta Butler ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    222 ✔ 绿弄蝶Choaspes benjaminii Guérin-Méneville ✔ ✔ ✔ ✔
    223 ✔ 窗斑大弄蝶Capila translucida Leech ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    224 双带弄蝶Lobocla bifasciata Bremer et Grey ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    225 ✔ 白角星弄蝶Celaenorrhinus leucocera Kollar ✔ ✔ ✔
    226 ✔ 越南星弄蝶Celaenorrhinus vietnamicus Deviatkin ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    227 黄襟弄蝶Pseudocoladenia dan Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    228 ✔ 毛脉弄蝶Mooreana trichoneura C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    229 彩弄蝶Caprona agama Moore ✔ ✔ ✔
    230 ✔ 角翅弄蝶Odontoptilum angulata Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    231 ✔ 匪夷捷弄蝶Gerosis phisara Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    232 ✔ 黑边裙弄蝶Tagiades menaka Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    233 ✔ 沾边裙弄蝶Tagiades litigiosa Möschler ✔ ✔ ✔ ✔
    234 白边裙弄蝶Tagiades gana Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    235 ✔ 白弄蝶Abraximorpha davidii Mabille ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    236 ✔ 宽锷弄蝶Aeromachus jhora de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    237 黄斑弄蝶Ampittia dioscorides Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    238 钩形黄斑弄蝶Ampittia virgata Leech ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    239 ✔ 双子酣弄蝶Halpe porus Mabille ✔ ✔ ✔
    240 ✔ 拟槁琵弄蝶Pithauria linus Evans ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    241 ✔ 腌翅弄蝶Astictopterus jama C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    242 烟弄蝶Psolos fuligo Mabille ✔ ✔ ✔ ✔
    243 ✔ 曲纹袖弄蝶Notocrypta curvifascia C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    244 ✔ 窄纹袖弄蝶Notocrypta paralysos Wood-Mason et de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    245 姜弄蝶Udaspes folus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    246 ✔ 雅弄蝶Iambrix salsala Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    247 素弄蝶Suastus gremius Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    248 ✔ 黄裳肿脉弄蝶Zographetus satwa de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    249 ✔ 希弄蝶Hyarotis adrastus Stoll ✔ ✔ ✔ ✔
    250 黄斑蕉弄蝶Erionota torus Evans ✔ ✔ ✔ ✔
    251 玛弄蝶Matapa aria Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    252 ✔ 孔子黄室弄蝶Potanthus confucius C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    253 ✔ 曲纹黄室弄蝶Potanthus flavus Murray ✔ ✔ ✔ ✔
    254 断纹黄室弄蝶Potanthus trachalus Mabille ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    255 ✔ 红翅长标弄蝶Telicota ancilla Herrich-Schäffer ✔ ✔ ✔ ✔
    256 黄纹长标弄蝶Telicota ohara Plötz ✔ ✔ ✔ ✔
    257 ✔ 竹长标弄蝶Telicota bambusae Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    258 ✔ 金斑弄蝶Cephrenes acalle Hopffer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    259 ✔ 直纹稻弄蝶Parnara guttata Bremer et Grey ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    260 ✔ 曲纹稻弄蝶Parnara ganga Evans ✔ ✔ ✔ ✔
    261 ✔ 籼弄蝶Borbo cinnara Wallace ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    262 ✔ 刺胫弄蝶Baoris farri Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    263 ✔ 隐纹谷弄蝶Pelopidas mathias Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    264 南亚谷弄蝶Pelopidas agna Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    265 中华谷弄蝶Pelopidas sinensis Mabille ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    266 ✔ 印度谷弄蝶Pelopidas assamensis de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    267 古铜谷弄蝶Pelopidas conjuncta Herrich-Schӓffer ✔ ✔ ✔ ✔
    268 ✔ 黄纹孔弄蝶Polytremis lubricans Herrich-Schӓffer ✔ ✔ ✔ ✔
    269 ✔ 紫斑珂弄蝶Caltoris tulsi de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    附表  3  鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝴蝶调查新纪录种
    Appendix Table  3  New recorded species of butterflies in Dinghushan National Nature Reserve during 2022-2023 surveys
    序号Number 物种名Species 拉丁名Latin name
    1 斜纹绿凤蝶 Pathysa agetes Westwood
    2 青园粉蝶 Cepora nadina Lucas
    3 三楔黛眼蝶 Lethe mekara Moore
    4 拟裴眉眼蝶 Mycalesis perseoides Moore
    5 上海眉眼蝶 Mycalesis sangaica Butler
    6 密纹矍眼蝶 Ypthima multistriata Butler
    7 孤斑带蛱蝶 Athyma zeroca Moore
    8 娑环蛱蝶 Neptis soma Moore
    9 弥环蛱蝶 Neptis miah Moore
    10 阿环蛱蝶 Neptis ananta Moore
    11 暗蚬蝶 Paralaxita dora Fruhstorfer
    12 艾灰蝶 Rachana jalindra Horsfield
    13 安灰蝶 Ancema ctesia Hewitson
    14 生灰蝶 Sinthusa chandrana Moore
    15 波灰蝶 Prosotas nora Felder
    16 点玄灰蝶 Tongeia filicaudis Pryer
    17 波太玄灰蝶 Tongeia potanini Alpheraky
    18 妩灰蝶 Udara dilecta Moore
    19 纬带趾弄蝶 Hasora vitta Butler
    20 窗斑大弄蝶 Capila translucida Leech
    21 白角星弄蝶 Celaenorrhinus leucocera Kollar
    22 越南星弄蝶 Celaenorrhinus vietnamicus Deviatkin
    23 匪夷捷弄蝶 Gerosis phisara Moore
    24 拟槁琵弄蝶 Pithauria linus Evans
    25 窄纹袖弄蝶 Notocrypta paralysos Wood-Mason et de Nicéville
    26 黄裳肿脉弄蝶 Zographetus satwa de Nicéville
    27 竹长标弄蝶 Telicota bambusae Moore
    28 黄纹孔弄蝶 Polytremis lubricans Herrich-Schӓffer
    29 紫斑珂弄蝶 Caltoris tulsi de Nicéville
    附表  4  鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝴蝶群落调查优势种
    Appendix Table  4  Dominant species in butterfly community surveys of Dinghushan National Nature Reserve, 2022-2023
    科名
    Family
    物种名
    Species
    总丰度
    Total abundance
    相对丰度
    Relative abundance
    蛱蝶科Nymphalidae 矍眼蝶Ypthima baldus 202 0.05
    凤蝶科Papilionidae 青凤蝶Graphium sarpedon 322 0.08
    凤蝶科Papilionidae 巴黎翠凤蝶Papilio paris 271 0.07
    粉蝶科Pieridae 黑脉园粉蝶Cepora nerissa 223 0.06
    粉蝶科Pieridae 菜粉蝶Pieris rapae 587 0.15
    附表  5  鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝴蝶群落调查稀有种
    Appendix Table  5  Rare species in butterfly community surveys of Dinghushan National Nature Reserve, 2022-2023
    科名
    Family
    物种名
    Species
    总丰度
    Total abundance
    相对丰度
    Relative abundance
    弄蝶科Hesperiidae 白弄蝶Abraximorpha davidii 1 0.00025
    弄蝶科Hesperiidae 紫斑珂弄蝶Caltoris tulsi 1 0.00025
    弄蝶科Hesperiidae 黄裳肿脉弄蝶Zographetus satwa 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 安灰蝶Ancema ctesia 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 咖灰蝶Catochrysops strabo 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 尖翅银灰蝶Curetis acuta 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 铁木莱异灰蝶Iraota timoleon 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 玛灰蝶Mahathala ameria 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 珀灰蝶Pratapa deva 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 金斑蝶Danaus chrysippus 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 红斑翠蛱蝶Euthalia lubentina 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 尖翅翠蛱蝶Euthalia phemius 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 琉璃蛱蝶Kaniska canace 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 长纹黛眼蝶Lethe europa 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 上海眉眼蝶Mycalesis sangaica 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 蒙链荫眼蝶Neope muirheadii 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 绢斑蝶Parantica aglea 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 白斑眼蝶Penthema adelma 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 珐蛱蝶Phalanta phalantha 1 0.00025
    凤蝶科Papilionidae 柑橘凤蝶Papilio xuthus 1 0.00025
  • 表  1   鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶数量及占比

    Table  1   Quantity and proportion of butterfly species and genera in Dinghushan National Nature Reserve

    科
    Family
    属Genus 种Species
    数量
    Quantity
    百分比(%)
    Percentage
    数量
    Quantity
    百分比(%)
    Percentage
    凤蝶科
    Papilionidae
    10 6.67 26 9.67
    粉蝶科
    Pieridae
    10 6.67 22 8.18
    蛱蝶科
    Nymphalidae
    49 32.67 110 40.89
    灰蝶科
    Lycaenidae
    45 30.00 57 21.19
    弄蝶科
    Hesperiidae
    36 24.00 54 20.07

    表  2   鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶群落5科多样性指数(平均值±标准误)

    Table  2   Diversity indices of butterfly communities for five families in Dinghushan National Nature Reserve (Mean ± SE)

    科名
    Family
    个体数
    Individuals
    物种丰富度
    Species richness
    香农指数
    Shannon index
    辛普森指数
    Simpson index
    均匀度指数
    Evenness index
    凤蝶科Papilionidae 927 8.08 ± 0.51 1.48 ± 0.08 0.68 ± 0.02 0.71 ± 0.02
    粉蝶科Pieridae 1 204 6.00 ± 0.62 1.21 ± 0.07 0.60 ± 0.03 0.72 ± 0.04
    蛱蝶科Nymphalidae 932 16.08 ± 1.21 2.25 ± 0.10 0.84 ± 0.02 0.82 ± 0.03
    灰蝶科Lycaenidae 753 11.00 ± 0.83 1.90 ± 0.09 0.79 ± 0.02 0.80 ± 0.02
    弄蝶科Hesperiidae 146 4.67 ± 0.63 1.22 ± 0.12 0.63 ± 0.05 0.84 ± 0.02

    表  3   鼎湖山蝴蝶在世界动物区系中的区系分布型及所占比例

    Table  3   Faunal distribution patterns and proportions of Dinghushan butterflies in the world zoogeographic realms

    序号
    No.
    区系Fauna 科Family 总计Total
    东洋区
    OR
    古北区
    PA
    澳新区
    AU
    新北区
    NA
    新热带区
    NT
    埃塞俄比亚区AT 凤蝶科
    Pa
    粉蝶科
    Pi
    蛱蝶科
    Ny
    灰蝶科
    Ly
    弄蝶科
    He
    种数
    Species
    占比(%)
    Percentage
    1 √ 12 11 74 36 26 159 59.10
    2 √ √ 3 1 16 3 7 30 11.20
    3 √ √ 4 5 8 13 18 48 17.80
    4 √ √ 1 1 2 0.74
    5 √ √ √ 1 1 3 3 3 11 4.10
    6 √ √ √ 1 1 0.37
    7 √ √ √ 2 2 0.74
    8 √ √ √ 1 1 0.37
    9 √ √ √ 1 1 1 3 1.12
    10 √ √ √ 1 1 0.37
    11 √ √ √ 1 1 0.37
    12 √ √ √ √ 1 1 0.37
    13 √ √ √ √ 1 1 2 1 5 1.86
    14 √ √ √ √ √ 1 1 0.37
    15 √ √ √ √ √ 1 1 0.37
    16 √ √ √ √ √ √ 2 2 0.74
    注:OR,东洋区;PA,古北区;AU,澳新区;NA,新北区;NT新热带区;AT,埃塞俄比亚区。Pa,凤蝶科Papilionidae;Pi,粉蝶科Pieridae;Ny,蛱蝶科Nymphalidae;Ly,灰蝶科Lycaenidae;He,弄蝶科Hesperiidae;表 4同。Note: OR, Oriental realm; PA, Palearctic realm; AU, Australasian realm; NA, Nearctic realm; NT, Neotropical realm; AT, Afrotropical realm. Pa, Papilionidae; Pi, Pieridae; Nym Nymphalidae; Ly, Lycaenidae; He, Hesperiidae; Same to Table 4.

    表  4   鼎湖山蝴蝶在中国动物区系中的区系分布型及所占比例

    Table  4   Faunal distribution patterns and proportions of Dinghushan butterflies in the zoogeographic regions of China

    序号
    No.
    区系Fauna 科Family 总计Total
    西南区
    SW
    青藏区
    QT
    蒙新区
    MX
    东北区
    NE
    华北区
    NC
    华中区
    CC
    华南区
    SC
    凤蝶科
    Pa
    粉蝶科
    Pi
    蛱蝶科
    Ny
    灰蝶科
    Ly
    弄蝶科
    He
    种数
    Species
    占比(%)
    Percentage
    1 √ √ 1 17 23 12 53 19.70
    2 √ √ √ 1 1 0.37
    3 √ √ √ 13 16 61 23 27 140 52.04
    4 √ √ √ √ 1 1 2 0.74
    5 √ √ √ √ 5 2 11 6 5 29 10.78
    6 √ √ √ √ √ 1 1 0.37
    7 √ √ √ √ √ 3 1.12
    8 √ √ √ √ √ 1 2 1 2 6 2.23
    9 √ √ √ √ √ √ 2 1 3 1.12
    10 √ √ √ √ √ √ 8 2 4 14 5.20
    11 √ √ √ √ √ √ √ 3 4 8 2 17 6.32
    注:SW,西南区;QT,青藏区;MX,蒙新区;NE,东北区;NC,华北区;CC,华中区;SC,华南区。Note: SW, Southwest region; QT, Qinghai-Tibet region; MX, Mengxin region; NE, Northeast region; NC, North China region; CC, Central China region; SC, South China region.

    附表  1   鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝶类调查样线信息

    Appendix Table  1   Line transect data of butterfly surveys in Dinghushan National Nature Reserve, 2022-2023

    样线
    Transects
    生境类型
    Habitat Types
    地理坐标
    Geographic coordinates
    海拔(m)
    Elevation range
    采样时间
    Sample time
    天气
    Weather conditions
    采样时长(min)
    Sample duration
    庆云寺–五棵松 落叶阔叶林 E 112.324722°~112.321141° 221 ~ 350 2022-12-09 晴Clear sunny day 90
    Qing Yun Si – Wu Ke Song Deciduous broad-leaved forest N 23.10277°~23.10423° 2023-03-17 多云Cloudy 110
    2023-06-12 晴Clear sunny day 165
    2023-09-19 晴Clear sunny day 147
    三宝峰 落叶阔叶林 E 112.322865°~112.323979° 227 ~ 467 2022-12-09 晴Clear sunny day 70
    San Bao Feng Deciduous broad-leaved forest N 23.95831°~23.101099° 2023-04-11 阴Overcast sky 119
    2023-06-15 多云Cloudy 130
    2023-09-20 晴Clear sunny day 145
    地质 针阔混交林 E 112.33488°~112.32447° 49 ~ 128 2022-12-08 多云Cloudy 100
    Di Zhi Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.936°~23.93022° 2023-04-07 晴Clear sunny day 152
    2023-07-08 晴Clear sunny day 180
    2023-10-05 晴Clear sunny day 168
    旱坑 针阔混交林 E 112.33382°~112.324308° 52 ~ 193 2022-12-21 晴Clear sunny day 90
    Han Keng Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.94046°~23.94699° 2023-03-16 多云Cloudy 150
    2023-06-20 晴Clear sunny day 160
    2023-09-21 晴Clear sunny day 147
    白鹅潭–白云寺 针阔混交林 E 112.315772°~11232446° 146 ~ 349 2022-12-08 晴Clear sunny day 115
    Bai E Tan – Bai Yun Si Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.92722°~23.10547° 2023-04-07 晴Clear sunny day 140
    2023-07-08 晴Clear sunny day 205
    2023-10-05 晴Clear sunny day 240
    草塘–天湖 针阔混交林 E 112.323093°~112.31581° 265 ~ 360 2022-12-07 晴Clear sunny day 90
    Cao Tang – Tian Hu Coniferous and broad-leaved mixed forest N 23.103812°~23.104601° 2023-03-15 多云Cloudy 125
    2023-06-11 晴Clear sunny day 195
    2023-09-18 晴Clear sunny day 150
    600m–鸡笼顶 山地林 E 112.314349°~112.31347° 573 ~ 1000 2022-12-10 晴Clear sunny day 124
    600m – Ji Long Ding Montane forest N 23.102354°~23.104592° 2023-03-11 晴Clear sunny day 202
    2023-07-01 晴Clear sunny day 351
    2023-09-26 晴Clear sunny day 206
    鸡笼顶–半边山 山地林 E 112.31328°~112.312375° 575 ~ 1000 2022-12-10 晴Clear sunny day 111
    Ji Long Ding – Ban Bian Shan Montane forest N 23.104671°~23.111777° 2023-03-11 晴Clear sunny day 120
    2023-07-01 晴Clear sunny day 83
    2023-09-26 晴Clear sunny day 177
    大旗山 针叶林 E 112.333771°~112.334026° 53 ~ 147 2022-12-25 晴Clear sunny day 123
    Da Qi Shan Coniferous forest N 23.95128°~25.94372° 2023-04-16 晴Clear sunny day 150
    2023-06-28 晴Clear sunny day 156
    2023-09-27 晴Clear sunny day 165
    迪村 针叶林 E 112.332311°~112.333638° 71 ~ 85 2022-12-26 多云Cloudy 80
    Di Cun Coniferous forest N 2394422°~2394258° 2023-04-16 晴Clear sunny day 80
    2023-06-29 晴Clear sunny day 150
    2023-10-13 多云Cloudy 168
    蕉园村 保护区外围农田区 E 112.332003°~112.324350° 4 ~ 4 2022-12-21 多云Cloudy 90
    Jiao Yuan Cun Reserve peripheral farmland N 23.84419°~23.84841° 2023-04-14 多云Cloudy 138
    2023-06-19 多云Cloudy 120
    2023-10-04 晴Clear sunny day 210
    福田村 保护区外围农田区 E 112.333203°~112.332509° 9 ~ 13 2022-12-11 多云Cloudy 81
    Fu Tian Cun Reserve peripheral farmland N 23.10273°~23.11307° 2023-04-15 晴Clear sunny day 131
    2023-06-21 晴Clear sunny day 160
    2023-09-25 多云Cloudy 186

    附表  2   鼎湖山国家级自然保护区蝴蝶种类与区系特征

    Appendix Table  2   Butterfly species composition and faunal characteristics in Dinghushan National Nature Reserve

    序号
    No.
    实地调查物种
    Field species survey
    物种名
    Species
    中国动物地理区系分布Zoogeographic regions of China 世界动物地理区系分布Zoogeographic regions of World
    西南区
    Southwest District region
    青藏区
    Qinghai Tibet region
    蒙新区
    Mengxin region
    东北区
    Northeast region
    华北区
    North China region
    华中区
    Central China region
    华南区
    South China region
    东洋区
    Oriental realm
    古北区
    Palearctic realm
    澳新区
    Australian realm
    新北区
    Nearctic realm
    新热带区
    Neotropical realm
    埃塞俄比亚区
    Afrotropical Realm
    凤蝶科 Papilionidae
    1 ✔ 裳凤蝶Troides helena Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    2 ✔ 金裳凤蝶Troides aeacus C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    3 ✔ 暖曙凤蝶Atrophaneura aidoneus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    4 ✔ 中华麝凤蝶Byasa confusus Jordan ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    5 红珠凤蝶Pachliopta aristolochiae Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    6 ✔ 褐斑凤蝶Papilio agestor Gray ✔ ✔ ✔ ✔
    7 斑凤蝶Papilio clytia Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    8 ✔ 玉带凤蝶Papilio polytes Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    9 宽带凤蝶Papilio nephelus Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔
    10 ✔ 玉斑凤蝶Papilio helenus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    11 ✔ 蓝凤蝶Papilio protenor Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    12 ✔ 美凤蝶Papilio memnon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    13 ✔ 碧凤蝶Papilio bianor Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    14 ✔ 巴黎翠凤蝶Papilio paris Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    15 达摩凤蝶Papilio demoleus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    16 ✔ 柑橘凤蝶Papilio xuthus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    17 金凤蝶Papilio machaon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    18 ✔ 燕凤蝶Lamproptera curius Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    19 ✔ 宽带青凤蝶Graphium cloanthus Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    20 ✔ 青凤蝶Graphium Sarpedon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    21 银钩青凤蝶Graphium eurypylus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    22 ✔ 木兰青凤蝶Graphium doson C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    23 ✔ 统帅青凤蝶Graphium Agamemnon Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    24 细纹凤蝶Paranticopsis megarus Westwood ✔ ✔ ✔
    25 ✔ 斜纹绿凤蝶Pathysa agetes Westwood ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    26 ✔ 绿凤蝶Pathysa antiphates Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    粉蝶科 Pieridae
    27 ✔ 迁粉蝶Catopsilia pomona Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    28 镉黄迁粉蝶Catopsilia scylla Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    29 ✔ 梨花迁粉蝶Catopsilia pyranthe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    30 尖角黄粉蝶Eurema laeta Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    31 ✔ 宽边黄粉蝶Eurema hecabe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    32 ✔ 檗黄粉蝶Eurema blanda Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    33 ✔ 橙粉蝶Ixias pyrene Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    34 ✔ 报喜斑粉蝶Delias pasithoe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    35 ✔ 优越斑粉蝶Delias hyparete Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    36 红腋斑粉蝶Delias acalis Godart ✔ ✔ ✔ ✔
    37 利比尖粉蝶Appias libythea Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    38 白翅尖粉蝶Appias albina Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    39 灵奇尖粉蝶Appias lyncida Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    40 红翅尖粉蝶Appias galba Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    41 锯粉蝶Prioneris thestylis Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    42 红肩锯粉蝶Prioneris philonome Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    43 ✔ 黑脉园粉蝶Cepora nerissa Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    44 ✔ 青园粉蝶Cepora nadina Lucas ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    45 ✔ 菜粉蝶Pieris rapae Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    46 ✔ 东方菜粉蝶Pieris canidia Sparrman ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    47 ✔ 纤粉蝶Leptosia nina Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    48 ✔ 鹤顶粉蝶Hebomoia glaucippe Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    蛱蝶科 Nymphalidae
    49 ✔ 暮眼蝶Melanitis leda Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    50 ✔ 睇暮眼蝶Melanitis phedima Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    51 连纹黛眼蝶Lethe syrcis Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    52 深山黛眼蝶Lethe hyrania Kollar ✔ ✔ ✔ ✔
    53 ✔ 白带黛眼蝶Lethe confusa Aurivillius ✔ ✔ ✔ ✔
    54 玉带黛眼蝶Lethe verma Kollar ✔ ✔ ✔ ✔
    55 文娣黛眼蝶Lethe vindhya Felder ✔ ✔ ✔
    56 ✔ 长纹黛眼蝶Lethe europa Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    57 ✔ 曲纹黛眼蝶Lethe chandica Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    58 ✔ 三楔黛眼蝶Lethe mekara Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    59 ✔ 蒙链荫眼蝶Neope muirheadii C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    60 ✔ 蓝斑丽眼蝶Mandarinia regalis Leech ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    61 ✔ 小眉眼蝶Mycalesis mineus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    62 ✔ 拟裴眉眼蝶Mycalesis perseoides Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    63 裴斯眉眼蝶Mycalesis perseus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    64 ✔ 平顶眉眼蝶Mycalesis mucianus Fruhstorfer ✔ ✔ ✔ ✔
    65 ✔ 上海眉眼蝶Mycalesis sangaica Butler ✔ ✔ ✔ ✔
    66 稻眉眼蝶Mycalesis gotama Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    67 ✔ 拟稻眉眼蝶Mycalesis francisca Stoll ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    68 ✔ 白斑眼蝶Penthema adelma Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    69 ✔ 翠袖锯眼蝶Elymnias hypermnestra Linnaeus ✔ ✔ ✔
    70 ✔ 矍眼蝶Ypthima baldus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    71 前雾矍眼蝶Ypthima praenubila Leech ✔ ✔ ✔ ✔
    72 ✔ 拟四眼矍眼蝶Ypthima imitans Elwes et Edwards ✔ ✔ ✔ ✔
    73 ✔ 密纹矍眼蝶Ypthima multistriata Butler ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    74 黎桑矍眼蝶Ypthima lisandra Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    75 东亚矍眼蝶Ypthima motschulskyi Bremer et Grey ✔ ✔ ✔ ✔
    76 ✔ 大波矍眼蝶Ypthima tappana Matsumura ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    77 ✔ 虎斑蝶Danaus genutia Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    78 ✔ 金斑蝶Danaus chrysippus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    79 ✔ 黑虎斑蝶Danaus melanippus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    80 青斑蝶Tirumala limniace Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    81 骈纹青斑蝶Tirumala gautama Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    82 啬青斑蝶Tirumala septentrionis Butler ✔ ✔ ✔ ✔
    83 大绢斑蝶Parantica sita Kollar ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    84 黑绢斑蝶Parantica melaneus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    85 ✔ 绢斑蝶Parantica aglea Stoll ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    86 旖斑蝶Ideopsis vulgaris Butler ✔ ✔ ✔
    87 拟旖斑蝶Ideopsis similis Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    88 ✔ 蓝点紫斑蝶Euploea midamus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    89 幻紫斑蝶Euploea core Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    90 异型紫斑蝶Euploea mulciber Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    91 双标紫斑蝶Euploea sylvester Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    92 妒丽紫斑蝶Euploea tulliolus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    93 凤眼方环蝶Discophora sondaica Boisduval ✔ ✔ ✔
    94 串珠环蝶Faunis eumeus Drury ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    95 苎麻珍蝶Acraea issoria Hubner ✔ ✔ ✔ ✔
    96 红锯蛱蝶Cethosia biblis Drury ✔ ✔ ✔ ✔
    97 文蛱蝶Vindula erota Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    98 彩蛱蝶Vagrans egista Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    99 黄襟蛱蝶Cupha erymanthis Drury ✔ ✔ ✔ ✔
    100 ✔ 珐蛱蝶Phalanta phalantha Drury ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    101 ✔ 斐豹蛱蝶Argyreus hyperbius Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    102 枯叶蛱蝶Kallima inachus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    103 蠹叶蛱蝶Doleschallia bisaltide Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    104 金斑蛱蝶Hypolimnas missipus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    105 ✔ 幻紫斑蛱蝶Hypolimnas bolina Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    106 ✔ 琉璃蛱蝶Kaniska canace Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    107 黄钩蛱蝶Polygonia c-aureum Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    108 ✔ 大红蛱蝶Vanessa indica Herbst ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    109 小红蛱蝶Vanessa cardui Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    110 ✔ 美眼蛱蝶Junonia almana Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    111 翠蓝眼蛱蝶Junonia orithya Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    112 黄裳眼蛱蝶Junonia hierta Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    113 ✔ 蛇眼蛱蝶Junonia lemonias Linnaeus ✔ ✔ ✔
    114 ✔ 波纹眼蛱蝶Junonia atlites Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    115 钩翅眼蛱蝶Junonia iphita Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    116 ✔ 散纹盛蛱蝶Symbrenthia lilaea Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    117 凤尾蛱蝶Polyura arja C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    118 ✔ 窄斑凤尾蛱蝶Polyura athamas Drury ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    119 二尾蛱蝶Polyura narcaea Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    120 ✔ 大二尾蛱蝶Polyura eudamippus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    121 忘忧尾蛱蝶Polyura nepenthes Grose-Smith ✔ ✔ ✔ ✔
    122 ✔ 螯蛱蝶Charaxes marmax Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    123 ✔ 白带螯蛱蝶Charaxes bernardus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    124 花斑螯蛱蝶Charaxes kahruba Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    125 爻蛱蝶Herona marathus Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    126 芒蛱蝶Euripus nyctelius Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    127 ✔ 黑脉蛱蝶Hestina assimilis Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    128 ✔ 电蛱蝶Dichorragia nesimachus Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔
    129 ✔ 网丝蛱蝶Cyrestis thyodamas Boisduval ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    130 八目丝蛱蝶Cyrestis cocles Fabricius ✔ ✔ ✔
    131 ✔ 波蛱蝶Ariadne ariadne Linnaeus ✔ ✔ ✔
    132 ✔ 红斑翠蛱蝶Euthalia lubentina Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    133 ✔ 尖翅翠蛱蝶Euthalia phemius Doubleday ✔ ✔ ✔ ✔
    134 ✔ 小豹律蛱蝶Lexias pardalis Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    135 尖翅律蛱蝶Lexias acutipenna Chou et Li ✔ ✔ ✔
    136 蓝豹律蛱蝶Lexias cyanipardus Bulter ✔ ✔ ✔
    137 ✔ 绿裙蛱蝶Cynitia whiteheadi Crowley ✔ ✔ ✔
    138 奥蛱蝶Auzakia danava Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    139 残锷线蛱蝶Limenitis sulpitia Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    140 双色带蛱蝶Athyma cama Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    141 ✔ 玄珠带蛱蝶Athyma perius Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    142 ✔ 新月带蛱蝶Athyma selenophora Kollar ✔ ✔ ✔ ✔
    143 ✔ 孤斑带蛱蝶Athyma zeroca Moore ✔ ✔ ✔
    144 ✔ 相思带蛱蝶Athyma nefte Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    145 ✔ 离斑带蛱蝶Athyma ranga Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    146 珠履带蛱蝶Athyma asura Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    147 ✔ 丫纹俳蛱蝶Parasarpa dudu Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    148 穆蛱蝶Moduza procris Cramer ✔ ✔ ✔ ✔
    149 ✔ 中环蛱蝶Neptis hylas Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    150 ✔ 珂环蛱蝶Neptis clinia Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    151 ✔ 娑环蛱蝶Neptis soma Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    152 ✔ 娜环蛱蝶Neptis nata Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    153 ✔ 弥环蛱蝶Neptis miah Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    154 ✔ 卡环蛱蝶Neptis cartica Moore ✔ ✔ ✔
    155 ✔ 阿环蛱蝶Neptis ananta Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    156 柱菲蛱蝶Phaedyma columella Cramer ✔ ✔ ✔
    157 ✔ 金蟠蛱蝶Pantoporia hordonia Stoll ✔ ✔ ✔ ✔
    158 鹞蟠蛱蝶Pantoporia paraka Bulter ✔ ✔ ✔ ✔
    灰蝶科 Lycaenidae
    159 ✔ 蛇目褐蚬蝶Abisara echerius Stoll ✔ ✔ ✔ ✔
    160 白点褐蚬蝶Abisara burnii de Niceville ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    161 长尾褐蚬蝶Abisara neophron Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    162 曲带褐蚬蝶Abisara abnormis Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    163 ✔ 暗蚬蝶Paralaxita dora Fruhstorfer ✔ ✔ ✔
    164 ✔ 波蚬蝶Zemeros flegyas Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    165 ✔ 大斑尾蚬蝶Dodona egeon Westwood ✔ ✔ ✔ ✔
    166 无尾蚬蝶Dodona durga Kollar ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    167 中华云灰蝶Miletus chinensis Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    168 ✔ 蚜灰蝶Taraka hamada Druce ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    169 ✔ 尖翅银灰蝶Curetis acuta Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    170 ✔ 百娆灰蝶Arhopala bazalus Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    171 ✔ 小娆灰蝶Arhopala paramuta de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    172 ✔ 玛灰蝶Mahathala ameria Hewitson ✔ ✔ ✔
    173 ✔ 铁木莱异灰蝶Iraota timoleon Stoll ✔ ✔ ✔
    174 ✔ 鹿灰蝶Loxura atymnus Stoll ✔ ✔ ✔
    175 ✔ 斑灰蝶Horaga onyx Moore ✔ ✔ ✔
    176 ✔ 银线灰蝶Spindasis lohita Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔
    177 ✔ 豆粒银线灰蝶Spindasis syama Horsfield ✔ ✔ ✔
    178 ✔ 豹斑双尾灰蝶Tajuria maculata Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    179 ✔ 珀灰蝶Pratapa deva Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    180 ✔ 艾灰蝶Rachana jalindra Horsfield ✔ ✔ ✔
    181 ✔ 莱灰蝶Remelana jangala Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔
    182 ✔ 安灰蝶Ancema ctesia Hewitson ✔ ✔ ✔
    183 ✔ 珍灰蝶Zeltus amasa Hewitson ✔ ✔ ✔ ✔
    184 ✔ 玳灰蝶Deudorix epijarbas Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    185 绿灰蝶Artipe eryx Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔
    186 ✔ 麻燕灰蝶Rapala manea Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔
    187 红燕灰蝶Rapala iarbus Fabricius ✔ ✔ ✔
    188 火花燕灰蝶Rapala scintilla de Niceville ✔ ✔ ✔
    189 ✔ 生灰蝶Sinthusa chandrana Moore ✔ ✔ ✔
    190 ✔ 彩灰蝶Heliophorus epicles Godart ✔ ✔ ✔ ✔
    191 ✔ 拷彩灰蝶Heliophorus kohimensis Tytler ✔ ✔ ✔ ✔
    192 ✔ 峦太锯灰蝶Orthomiella rantaizana Wileman ✔ ✔ ✔ ✔
    193 曲纹拓灰蝶Caleta roxus Godart ✔ ✔ ✔
    194 豹灰蝶Castalius rosimon Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    195 细灰蝶Syntarucus plinius Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    196 ✔ 古楼娜灰蝶Nacaduba kurava Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    197 ✔ 波灰蝶Prosotas nora Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    198 ✔ 雅灰蝶Jamides bochus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    199 ✔ 素雅灰蝶Jamides alecto Felder ✔ ✔ ✔
    200 ✔ 锡冷雅灰蝶Jamides celeno Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    201 ✔ 咖灰蝶Catochrysops strabo Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    202 ✔ 亮灰蝶Lampides boeticus Linnaeus ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    203 ✔ 棕灰蝶Euchrysops cnejus Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    204 ✔ 酢浆灰蝶Zizeeria maha Kollar ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    205 吉灰蝶Zizeeria karsandra Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    206 长腹灰蝶Zizula hylax Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    207 长尾蓝灰蝶Everes lacturnus Godart ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    208 ✔ 点玄灰蝶Tongeia filicaudis Pryer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    209 ✔ 波太玄灰蝶Tongeia potanini Alpheraky ✔ ✔ ✔
    210 ✔ 钮灰蝶Acytolepis puspa Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    211 ✔ 妩灰蝶Udara dilecta Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    212 ✔ 薰衣琉璃灰蝶Celastrina lavendularis Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    213 ✔ 美姬灰蝶Megisba malaya Horsfield ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    214 一点灰蝶Neopithecops zalmora Butler ✔ ✔ ✔
    215 ✔ 曲纹紫灰蝶Chilades pandava Horsfield ✔ ✔ ✔
    弄蝶科 Hesperiidae
    216 ✔ 黑斑伞弄蝶Burara oedipodea Swainson ✔ ✔ ✔ ✔
    217 ✔ 白伞弄蝶Burara gomata Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    218 ✔ 无趾弄蝶Hasora anurade Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    219 三斑趾弄蝶Hasora badra Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    220 ✔ 银针趾弄蝶Hasora taminatus Hübner ✔ ✔ ✔ ✔
    221 ✔ 纬带趾弄蝶Hasora vitta Butler ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    222 ✔ 绿弄蝶Choaspes benjaminii Guérin-Méneville ✔ ✔ ✔ ✔
    223 ✔ 窗斑大弄蝶Capila translucida Leech ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    224 双带弄蝶Lobocla bifasciata Bremer et Grey ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    225 ✔ 白角星弄蝶Celaenorrhinus leucocera Kollar ✔ ✔ ✔
    226 ✔ 越南星弄蝶Celaenorrhinus vietnamicus Deviatkin ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    227 黄襟弄蝶Pseudocoladenia dan Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    228 ✔ 毛脉弄蝶Mooreana trichoneura C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    229 彩弄蝶Caprona agama Moore ✔ ✔ ✔
    230 ✔ 角翅弄蝶Odontoptilum angulata Felder ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    231 ✔ 匪夷捷弄蝶Gerosis phisara Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    232 ✔ 黑边裙弄蝶Tagiades menaka Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    233 ✔ 沾边裙弄蝶Tagiades litigiosa Möschler ✔ ✔ ✔ ✔
    234 白边裙弄蝶Tagiades gana Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    235 ✔ 白弄蝶Abraximorpha davidii Mabille ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    236 ✔ 宽锷弄蝶Aeromachus jhora de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    237 黄斑弄蝶Ampittia dioscorides Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    238 钩形黄斑弄蝶Ampittia virgata Leech ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    239 ✔ 双子酣弄蝶Halpe porus Mabille ✔ ✔ ✔
    240 ✔ 拟槁琵弄蝶Pithauria linus Evans ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    241 ✔ 腌翅弄蝶Astictopterus jama C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    242 烟弄蝶Psolos fuligo Mabille ✔ ✔ ✔ ✔
    243 ✔ 曲纹袖弄蝶Notocrypta curvifascia C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    244 ✔ 窄纹袖弄蝶Notocrypta paralysos Wood-Mason et de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    245 姜弄蝶Udaspes folus Cramer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    246 ✔ 雅弄蝶Iambrix salsala Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    247 素弄蝶Suastus gremius Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔
    248 ✔ 黄裳肿脉弄蝶Zographetus satwa de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔
    249 ✔ 希弄蝶Hyarotis adrastus Stoll ✔ ✔ ✔ ✔
    250 黄斑蕉弄蝶Erionota torus Evans ✔ ✔ ✔ ✔
    251 玛弄蝶Matapa aria Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    252 ✔ 孔子黄室弄蝶Potanthus confucius C. & R. Felder ✔ ✔ ✔ ✔
    253 ✔ 曲纹黄室弄蝶Potanthus flavus Murray ✔ ✔ ✔ ✔
    254 断纹黄室弄蝶Potanthus trachalus Mabille ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    255 ✔ 红翅长标弄蝶Telicota ancilla Herrich-Schäffer ✔ ✔ ✔ ✔
    256 黄纹长标弄蝶Telicota ohara Plötz ✔ ✔ ✔ ✔
    257 ✔ 竹长标弄蝶Telicota bambusae Moore ✔ ✔ ✔ ✔
    258 ✔ 金斑弄蝶Cephrenes acalle Hopffer ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    259 ✔ 直纹稻弄蝶Parnara guttata Bremer et Grey ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    260 ✔ 曲纹稻弄蝶Parnara ganga Evans ✔ ✔ ✔ ✔
    261 ✔ 籼弄蝶Borbo cinnara Wallace ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    262 ✔ 刺胫弄蝶Baoris farri Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    263 ✔ 隐纹谷弄蝶Pelopidas mathias Fabricius ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    264 南亚谷弄蝶Pelopidas agna Moore ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    265 中华谷弄蝶Pelopidas sinensis Mabille ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    266 ✔ 印度谷弄蝶Pelopidas assamensis de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔ ✔
    267 古铜谷弄蝶Pelopidas conjuncta Herrich-Schӓffer ✔ ✔ ✔ ✔
    268 ✔ 黄纹孔弄蝶Polytremis lubricans Herrich-Schӓffer ✔ ✔ ✔ ✔
    269 ✔ 紫斑珂弄蝶Caltoris tulsi de Nicéville ✔ ✔ ✔ ✔

    附表  3   鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝴蝶调查新纪录种

    Appendix Table  3   New recorded species of butterflies in Dinghushan National Nature Reserve during 2022-2023 surveys

    序号Number 物种名Species 拉丁名Latin name
    1 斜纹绿凤蝶 Pathysa agetes Westwood
    2 青园粉蝶 Cepora nadina Lucas
    3 三楔黛眼蝶 Lethe mekara Moore
    4 拟裴眉眼蝶 Mycalesis perseoides Moore
    5 上海眉眼蝶 Mycalesis sangaica Butler
    6 密纹矍眼蝶 Ypthima multistriata Butler
    7 孤斑带蛱蝶 Athyma zeroca Moore
    8 娑环蛱蝶 Neptis soma Moore
    9 弥环蛱蝶 Neptis miah Moore
    10 阿环蛱蝶 Neptis ananta Moore
    11 暗蚬蝶 Paralaxita dora Fruhstorfer
    12 艾灰蝶 Rachana jalindra Horsfield
    13 安灰蝶 Ancema ctesia Hewitson
    14 生灰蝶 Sinthusa chandrana Moore
    15 波灰蝶 Prosotas nora Felder
    16 点玄灰蝶 Tongeia filicaudis Pryer
    17 波太玄灰蝶 Tongeia potanini Alpheraky
    18 妩灰蝶 Udara dilecta Moore
    19 纬带趾弄蝶 Hasora vitta Butler
    20 窗斑大弄蝶 Capila translucida Leech
    21 白角星弄蝶 Celaenorrhinus leucocera Kollar
    22 越南星弄蝶 Celaenorrhinus vietnamicus Deviatkin
    23 匪夷捷弄蝶 Gerosis phisara Moore
    24 拟槁琵弄蝶 Pithauria linus Evans
    25 窄纹袖弄蝶 Notocrypta paralysos Wood-Mason et de Nicéville
    26 黄裳肿脉弄蝶 Zographetus satwa de Nicéville
    27 竹长标弄蝶 Telicota bambusae Moore
    28 黄纹孔弄蝶 Polytremis lubricans Herrich-Schӓffer
    29 紫斑珂弄蝶 Caltoris tulsi de Nicéville

    附表  4   鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝴蝶群落调查优势种

    Appendix Table  4   Dominant species in butterfly community surveys of Dinghushan National Nature Reserve, 2022-2023

    科名
    Family
    物种名
    Species
    总丰度
    Total abundance
    相对丰度
    Relative abundance
    蛱蝶科Nymphalidae 矍眼蝶Ypthima baldus 202 0.05
    凤蝶科Papilionidae 青凤蝶Graphium sarpedon 322 0.08
    凤蝶科Papilionidae 巴黎翠凤蝶Papilio paris 271 0.07
    粉蝶科Pieridae 黑脉园粉蝶Cepora nerissa 223 0.06
    粉蝶科Pieridae 菜粉蝶Pieris rapae 587 0.15

    附表  5   鼎湖山国家级自然保护区2022—2023蝴蝶群落调查稀有种

    Appendix Table  5   Rare species in butterfly community surveys of Dinghushan National Nature Reserve, 2022-2023

    科名
    Family
    物种名
    Species
    总丰度
    Total abundance
    相对丰度
    Relative abundance
    弄蝶科Hesperiidae 白弄蝶Abraximorpha davidii 1 0.00025
    弄蝶科Hesperiidae 紫斑珂弄蝶Caltoris tulsi 1 0.00025
    弄蝶科Hesperiidae 黄裳肿脉弄蝶Zographetus satwa 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 安灰蝶Ancema ctesia 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 咖灰蝶Catochrysops strabo 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 尖翅银灰蝶Curetis acuta 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 铁木莱异灰蝶Iraota timoleon 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 玛灰蝶Mahathala ameria 1 0.00025
    灰蝶科Lycaenidae 珀灰蝶Pratapa deva 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 金斑蝶Danaus chrysippus 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 红斑翠蛱蝶Euthalia lubentina 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 尖翅翠蛱蝶Euthalia phemius 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 琉璃蛱蝶Kaniska canace 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 长纹黛眼蝶Lethe europa 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 上海眉眼蝶Mycalesis sangaica 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 蒙链荫眼蝶Neope muirheadii 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 绢斑蝶Parantica aglea 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 白斑眼蝶Penthema adelma 1 0.00025
    蛱蝶科Nymphalidae 珐蛱蝶Phalanta phalantha 1 0.00025
    凤蝶科Papilionidae 柑橘凤蝶Papilio xuthus 1 0.00025
  • Baguette M, Petit S, Quéva F. Population spatial structure and migration of three butterfly species within the same habitat network: consequences for conservation [J]. Journal of Applied Ecology, 2000, 37(1): 100-108. doi: 10.1046/j.1365-2664.2000.00478.x
    陈良甫, 田野, 江鹏, 等. 宝天曼蝴蝶区系研究[J]. 四川林业科技, 2022, 43(2): 151-158

    Chen LF, Tian Y, Jiang P, et al. Study on the butterfly fauna of Baotianman National Nature Reserve[J]. Journal of Sichuan Forestry Science and Technology, 2022, 43(2): 151-158.
    邓丽明, 杨骥, 尹小玲, 等. 粤港澳大湾区生态系统服务供需关系及其对城市化的多空间尺度响应[J]. 生态学报, 2024, 44(20): 1-14

    Deng LM, Yang J, Yin XL, et al. Supply and demand of ecosystem services and its multi-spatial scale response to urbanization in Guangdong-Hong Kong-Macao Greater Bay Area[J]. Acta Ecologica Sinica, 2024, 44(20): 1-14.
    Dover J, Sparks T, Clarke S, et al. Linear features and butterflies: the importance of green lanes [J]. Agriculture, Ecosystems & Environment, 2000, 80(3): 227-242.
    樊程, 曹紫娟, 李家练, 等. 四川老河沟自然保护区蝴蝶多样性研究[J]. 北京大学学报, 2020, 56(4): 587-599

    Fan C, Cao ZJ, Li JL, et al. Butterfly diversity in Laohegou Nature Reserve, Sichuan Province[J]. Acta Scientiarum Naturalium Universitatis Pekinensis, 2020, 56(4): 587-599.
    范宗骥, 梁晓慧, 练育芳, 等. 广东省鸟类新纪录——厚嘴绿鸠和楔尾绿鸠[J]. 陆地生态系统与保护学报, 2023, 3(1): 96-98

    Fan ZJ, Liang XH, Lian YF, et al. A new distribution record of Thick-billed Green Pigeon (Treron curvirostra) and Wedge-tailed Green Pigeon (T. sphenurus) in Guangdong Province. [J]. Terrestrial Ecosystem and Conservation, 2023, 3(1): 96-98.
    范宗骥, 欧阳学军, 黄忠良, 等. 鼎湖山的鸟类与考察研究历史[J]. 动物学杂志, 2021, 56(3): 449-468

    Fan ZJ, Ou Yang XJ, Huang ZL, et al. Avian exploration and research history in Dinghushan[J]. Chinese Journal of Zoology, 2021, 56(3): 449-468.
    Hermy M, Cornelis J. Towards a monitoring method and a number of multifaceted and hierarchical biodiversity indicators for urban and suburban parks [J]. Landscape and Urban Planning, 2000, 49(3-4): 149-162. doi: 10.1016/S0169-2046(00)00061-X
    胡乔木. 中国大百科全书: 中国地理[M]. 北京: 中国大百科全书出版社, 1993

    Hu QM. Encyclopedia of China: Geographical Regionalization in China[M]. Beijing: Encyclopedia of China Publishing House, 1993.
    黄忠良. 广东鼎湖山国家级自然保护区综合科学考察报告[M]. 广州: 广东科技出版社. 2015

    Huang ZL. The Comprehensive Scientific Survey Report on the Dinghushan Nature Reserve[M]. Guangzhou: Guangdong Science & Technology Press, 2015.
    李金涛, 苗白鸽, 彭艳琼. 西双版纳热带植物园蝴蝶的多样性及变化[J]. 环境昆虫学报, 2023, 45(3): 563-572

    Li JT, Miao BG, Peng YQ. Butterfly diversity and variation in Xishuangbanna Tropical Botanical Garden[J]. Journal of Environmental Entomology, 2023, 45(3): 563-572.
    刘立伟, 潘成椿, 刘菊莲, 等. 九龙山国家级自然保护区蝶类资源与区系[J]. 生态学杂志, 2015, 34(12): 3438-3442

    Liu LW, Pan CC, Liu JL, et al. Resources and fauna of butterflies in Jiulongshan Mountain National Nature Reserve[J]. Chinese Journal of Ecology, 2015, 34(12): 3438-3442.
    刘树华, 李浩, 陆宏芳. 鼎湖山南亚热带森林生态系统服务价值动态[J]. 生态环境学报, 2011, 20(7): 1042-1047

    Liu SH, Li H, Lu HF. Dynamics in ecosystem service values of lower subtropical forest in Dinghushan[J]. Ecology and Environmental Sciences, 2011, 20(7): 1042-1047.
    刘娓, 彭孝含, 徐安乐, 等. 粤港澳大湾区主要农业区蝶类群落及其携粉特征研究[J]. 环境昆虫学报, 2023, 45(2): 304-312

    Liu W, Peng XH, Xu AL, et al. Study on the features of butterfly pollinator communities in the main agricultural areas of the Guangdong-Hong Kong-Macao Greater Bay Area[J]. Journal of Environmental Entomology, 2023, 45(2): 304-312.
    Maes D, Van Dyck H. Butterfly diversity loss in Flanders (north Belgium): Europe's worst case scenario? [J]. Biological Conservation, 2001, 99(3): 263-276. doi: 10.1016/S0006-3207(00)00182-8
    Mitter C, Davis DR, Cummings MP. Phylogeny and evolution of Lepidoptera [J]. Annual Review of Entomology, 2017, 62(1): 265-283. doi: 10.1146/annurev-ento-031616-035125
    牛沛航, 冯艳芬, 王芳. 粤港澳大湾区珍稀濒危动物适宜分布区[J]. 生态学杂志, 2021, 40(8): 2467-2477

    Niu PH, Feng YF, Wang F. Suitable distribution area for rare and endangered animals in Guangdong-HongKong-Macao Greater Bay Area[J]. Chinese Journal of Ecology, 2021, 40(8): 2467-2477.
    漆波, 杨萍, 邓合黎. 长江三峡库区蝶类群落的物种多样性[J]. 生态学报, 2006, 26(9): 3049-3059

    Qi B, Yang P, Deng HL. The diversity indexes richness and evenness of butterfly communities in the Three Gorge Reservoir Area of Yangtze River[J]. Acta Ecologica Sinica, 2006, 26(9): 3049-3059.
    任曦鹏, 林中阳, 杨晨, 等. 云南西畴蝴蝶种类与区系分析[J]. 西南林业大学学报(自然科学版), 2020, 40(1): 90-97

    Ren XP, Lin ZY, Yang C, et al. Species composition and faunal analysis of butterflies in Xichou County, Yunnan Province[J]. Journal of Southwest Forestry University (Natural Science Edition), 2020, 40(1): 90-97.
    寿建新. 蝴蝶分类综述及展望[J]. 西安文理学院学报(自然科学版), 2011, 14(2): 19-25

    Shou JX. A review of butterfly classification and its prospect[J]. Journal of Xi'an University (Natural Science Edition), 2011, 14(2): 19-25.
    陶君, 刘欣, 刘桂林, 等. 广东象头山国家级自然保护区蝶类资源与区系分析[J]. 惠州学院学报, 2020, 40(6): 34-41

    Tao J, Liu X, Liu GL, et al. Resources and fauna of butterflies in Xiangtoushan Nature Reserve[J]. Journal of Huizhou University, 2020, 40(6): 34-41.
    王群, 郭志祥, 李进斌, 等. 哀牢山国家级自然保护区蝴蝶区系及多样性[J]. 中国农学通报, 2019, 35(5): 75-83

    Wang Q, Guo ZX, Li JB, et al. Butterfly in Ailaoshan National Natural Reserve: faunal composition and species diversity[J]. Chinese Agricultural Science Bulletin, 2019, 35(5): 75-83.
    王有慧, 施雯, 王灵敏, 等. 云南省元阳县蝴蝶种类与区系分析[J]. 西部林业科学, 2022, 51(6): 39-46

    Wang YH, Shi W, Wang LM, et al. Species composition and faunal analysis of butterflies in Yuanyang County, Yunnan Province[J]. Journal of West China Forestry Science, 2022, 51(6): 39-46.
    王义平, 吴鸿, 徐华潮. 浙江重点生态地区蝶类生物多样性及其森林生态系统健康评价[J]. 生态学报, 2008, 28(11): 5259-5269

    Wang YP, Wu H, Xu HC. Butterfly diversity and evaluation of forest eco-system health in important ecological areas of Zhejiang Province[J]. Acta Ecologica Sinica, 2008, 28(11): 5259-5269.
    武春生, 徐堉峰. 中国蝴蝶图鉴[M]. 福州: 海峡出版发行集团, 2017

    Wu CS, Xu YF. Butterflies of China[M]. Fuzhou: The Straits Publishing & Distributing Group, 2017.
    闫满玉, 杜晓军, 赵爱花, 等. 河南宝天曼落叶阔叶林木本植物单物种–面积关系[J]. 生物多样性, 2015, 23(5): 630-640

    Yan MY, Du XJ, Zhao AH, et al. Individual woody species-area relationship in a deciduous broad-leaved forest in Baotianman, Henan Province[J]. Biodiversity Science, 2015, 23(5): 630-640.
    闫振天, 卢明娟, 李廷景, 等. 重庆缙云山国家级自然保护区蝴蝶种类调查和区系分析[J]. 生态与农村环境学报, 2021, 37(2): 194-200

    Yan ZT, Lu MJ, Li TJ, et al. Investigation and fauna analysis of butterflies in Jinyun Mounta in National Nature Reserve in Chongqing[J]. Journal of Ecology and Rural Environment, 2021, 37(2): 194-200.
    闫振天, 彭春龙, 卢明娟, 等. 重庆市巫山县和巫溪县夏季蝴蝶种类及区系分布[J]. 重庆师范大学学报(自然科学版), 2020, 37(5): 17-27

    Yan ZT, Peng CL, Lu MJ, et al. Species and fauna distribution of butterflies in Wushan and Wuxi Counties of Chongqing Municipality in summer[J]. Journal of Chongqing Normal University (Natural Science Edition), 2020, 37(5): 17-27.
    张碧玉. 福建峨嵋峰自然保护区昆虫多样性及区系分析[D]. 福州: 福建农林大学, 2016

    Zhang BY. Analysis on Insect Diversity and Fauna of Emeifeng Nature Reserve in Fujian[D]. Fuzhou: Fujian Agriculture And Forestry University, 2016.
    张琼悦, 邓卓迪, 胡学斌, 等. 粤港澳大湾区城市化进程对区域内鸟类分布及栖息地连通性的影响[J]. 生物多样性, 2023, 31(3): 72-84

    Zhang QY, Deng ZD, Hu XB, et al. The impact of urbanization on regional bird distribution and habitat connectivity in the Guangdong-Hong Kong-Macao Greater Bay Area[J]. Biodiversity Science, 2023, 31(3): 72-84.
    张荣祖. 中国动物地理[M]. 北京: 科学出版社, 1999

    Zhang RZ. Zoogeography of China[M]. Beijing: Science Press, 1999.
    周光益, 顾茂彬, 龚粤宁, 等. 南岭国家级自然保护区蝴蝶多样性与区系研究[J]. 环境昆虫学报, 2016, 38(5): 971-978

    Zhou GY, Gu MB, Gong YN, et al. Diversity and fauna of butterflies in Nanling National Nature Reserve[J]. Journal of Environmental Entomology, 2016, 38(5): 971-978.
    周尧. 中国蝶类志[M]. 郑州: 河南科学技术出版社, 1994

    Zhou Y. Monographia Rhopalocerorum Sinensium[M]. Zhengzhou: Henan Science and Technology Press, 1994.
    朱建青. 中国蝴蝶生活史图鉴[M]. 重庆: 重庆大学出版社, 2018

    Zhu JQ. The Life Histories of Chinese Butterflies[M]. Chongqing: Chongqing University Press, 2018.
WeChat 点击查看大图
表(9)
出版历程
  • 收稿日期:  2024-09-14
  • 修回日期:  2025-07-03
  • 接受日期:  2025-07-04

目录

    /

    返回文章
    返回